PAULA GINZO ARANTES

Paula Ginzo naceu en Santoña o 16 de febreiro de 1998 pero desde moi nena veu para Ourense de onde é a familia, e foi aquí onde se criou. 

Xa desde moi pequena manifestou interese polos deportes. Comezou co tenis e o fútbol pero decidiuse polo baloncesto. 

Comezou a destacar neste deporte e pasou por varios equipos españois, Estudiantes, Guernika Kesb, no Ensino Lugo.  Logo estivo no equipo do Barça CBS para despois fichar polo Valencia Basquet co que gañou en 2024 a Liga Feminina de Baloncesto. Na actualidade está de xogadora do Club Baloncesto Jairis.

O seu bo xogo fixo que fose convocada pola Selección Española de Baloncesto en 2018 coa que conseguiu a medalla de prata no Campionato de Eslovenia en 2023. 

Para chegar aquí traballou moito e como ela mesmamente di: "É moi sacrificado". En efecto, o deporte esixe disciplina, esixe regularidade, constancia... pero mereceu a pena pois un grande premio foi acudir ás Olimpiadas de París en 2024 no que realizou un grande papel.

Sen lugar a dúbidas, unha muller moi nova pero que demostra moita personalidade. Ademais, como ela chegou a dicir: "Si hubiera un proyecto inóneo me vendría para Galicia", o que demostra que se sinte orgullo e querenza pola súa terra.

TERESA QUIROGA BOUZO

Trátase de Teté Quiroga, irmá xemelga de Ana María Quiroga. Seu pai era José Quiroga Fragosa que era tenente coronel de infantería. Estamos ante unha muller polifacética pois era pintora, amante e practicante da danza e xogadora de baloncesto, actividades e aficións que, segundo ela complementábanse. Casou co industrial Manuel Ojea González en xuño de 1964.

Era unha especialista en danzas do folclore galego e dirixiu a agrupación "Bazar". A agrupación levou o terceiro premio no Concurso Nacional que se celebrou durante doce días no Teatro María Guerrero de Madrid. Outra das súas aficións sería o baloncesto do que lle apaixoaba a técnica.

No aspecto artístico, preparouse na Escola de Artes e Oficios para entrar na Escola de Bellas Artes de San Fernando, aínda que abandonou o proxecto ao casar. Destacou de primeiras na pintura e comezou a levar premios de cartelería de Nadal xunto co presitixioso Conde Corbal. 

Dicían dela que non era unha pintora cerebral, senón que era intuitiva, cunha visión  manierista da pintura chea do seu propio lirismo. Pintora nada amanerada e moi natural e inqueda.

(Fonte: "María Teresa Quiroga", La Región, 24 de decembro de 1960, p. 1)

Pintaba ao óleo cunha técnica impresionista cunha pincelada rotunda, ás veces aplicada con espátula, con cores vibrantes e ben equilibrados. Traballou temáticas variadas como maternidades, paisaxes naturais e urbanos, escenas de Ribadavia (a xudería) e de Ourense; escenas nocturnas nas que captaba a noite e as luces intensas.

Realizou diversas exposicións que tiñan grande repercusión social. 

(Fonte: La Región, 5 de setembro de 1972, p. 6)

(Elaboración propia a partir de diversas fontes. Vid. El pueblo gallego, 28 de febreiro de 1975, p. 15; El Pueblo Gallego, 28 de febreiro de 1975, p. 15; El pueblo gallego, 4 de marzo de 1975, p. 16; Guadalupe Espinar: "María Teresa Quiroga. Polifacética y Baloncestista", La Región, 12 de xuño de 1961, p. 4; Alvarez Alonso, "María Teresa Quiroga una pintora que triunfa en Carballiño", La Región, 10 de setembro de 1972, p. 5.)

CELSA ARAÚJO FERNÁNDEZ

Naceu en Anaigo, Palmés, Ourense o 28 de maio de 1951. Os seus pais eran José Araújo e Celsa Fernández. Celsa destacou na práctica do judo sendo unha das primeiras ourensás que practicou este deporte no que acadou numerosos premios, outra das súas compañeiras sería a tamén ourensá Charo Rodríguez. 

Na súa época había pouco máis de cen mulleres en toda Galicia que se dedicaban a esta especialidade. Formou parte do Judo Club de Ourense e entre os seus logros está haber sido campiona de Galicia en 1972 co cinturón verde. A raíz deste campionato foi premiada na cidade como mellor deportista feminina do ano 1972.
Pero ese mesmo ano 1972  traeríalle máis alegrías pois no Campionato de judo celebrado en Madrid Sita acadaría o sexto posto nacional en cinturón verde.

Foto: La Región.

(Elaboración propia a partir de diversas fontes). Vid: La Región, 31 de maio de 1951, p. 2; El Pueblo Gallego, 30 de maio de 1972, p. 14.

AURORA MARTÍNEZ VIDAL

Recollo no blog unha interesante referencia que me facilitou Loli Sanfer. Trátase de Aurora Martínez, fundadora e entrenadora do Gimnasio 2000 de onde saíron impresionantes ximnastas como Marta Bobo, Pino Díaz, Silvia Alonso....todas xinmastas de recoñecido prestixio denominadas "A xeración milagre" pois subían a todos os podiums. 

Aurora, despois de estudar durante tres anos en Madrid, Licenciouse en Educación Física e doutorouse en Bellas Artes e foi pioneira en montar, xunto co seu home Antonio Prada, un ximnasio privado en Ourense no ano 1974 para ofrecer "deporte para todos".  

A súa vocación docente levouna a exercer en diversos institutos, logo na Escola Universitaria e na Universidade de Vigo da que foi profesora titular. Ademais destes méritos hai que dicir que introduciu a a modalidade da ximnasia rítmica á nosa cidade pois daquela non existía. Ela foi formándose nesta modalidade a través de cursos e a asistencia a algún campionato do mundo como o celebrado en Basilea. 

 (Aurelia Losada coas nenas do equpio no Campionato de España  en Xixón en 1985 (foto sacada do libro que se cita)

Os comezos como entrenadora non foron doados pois non había espazos habilitados para traballar a ximnasia rítmica nin tampouco medios. Comezou entrenando en Salesianos e logo na Univesidade Laboral pero todos estes lugares non eran idóneos para a práctica deste deporte. Entrenaba a nenas nun ambiente de familia e agradable pois sempre foi partidaria de transmitir valores deportivos educativos.

Pouco a pouco comezou a participar en campionatos de España como o celebrado en 1976 a onde acudiu co Club Medina e ao ano seguinte, no 77, presentouse co equipo do Ximnasio 2000. Despois en 1980 fórmase a Federación Galega con novos equipos de ximnasia que van aparecendo por toda Galicia.

Recoñece que a súa familia sempre a apoiou e Antonio Prada, o seu home, tivo un papel relevante pois ademais de ser entrenador de trampolín tamén impulsou o desenvolvemento da ximnasia.

(Foto: La Región)

Cando Aurora lle deu o testigo á súa filla e esta se fixo cargo do club, ela pasou a desempeñar labores federativas e actuou de xuíz en campionantos nacionais e internacionais. 

Durante anos Aurora traballou arreo en beneficio da ximnasia e foi intrépida ao fomentar o deporte nos institutos onde nenos e nenas xogaban xuntos, algo que naquela época non se concibía moito. Dixo nunha entrevista: 

"Pues sí; tuve que vencer alguna que otra barrera. En mis comienzos no me encontraba con una directora de instituto, o con una concejala de deportes. En algún instituto me llamaban al orden porque los chicos comenzaban a sentir interés por la práctica deportiva en los momentos de descanso académico, y el ambiente que se respiraba era de juegos y ruido. Yo acababa de llegar de Madrid y le revolucionaba el instituto tal y como estaba concebido hasta el momento . No había la coeducación, y yo desarrollaba mi labor docente con niñas, pero de pronto había chicos y chicas jugando al voleibol en los recreos… Ya empezaba a promocionar el deporte como actividad extraescolar, y esto al instituto le creó un problema de orden. En algún momento sufrí una persecución".

Recóllese no libro titulado "Gimnasio 2000: cuarenta años de historia. Del rendimiento a la salud" escrito por Aurora e Pablo, toda unha vida dedicada ao deporte, á disciplina, á saúde...pero tamén ao benestar emoncional, apreciable nas numerosas fotografías nas que se ve a todas as nenas felices. O ximnasio levounas a éxitos e experiencias que nunca esquecerán e iso é propio dos grandes mestres e mestras. (recomendo a lectura do libro que pode descargarse da páxina web do gimnasio 2000).

Hoxe en día, o ximnasio segue a ser un referente en Ourense acollendo a numerosos aboados de todas as idades aos que lles achega benestar e saúde.

Vid: La Región; Gimnasio 2000

BEGOÑA PAREDES

Naceu en Ourense o 20 de decembro de 1963. É una deportista internacional pois participou nos Campionatos de Europa e do Mundo en 1981 e 1982. Foi campiona de España en cama elástica e dobre mitramp. Tras a súa participación nos Campionatos de España de Clubs, no que quedou campiona de España de sincronismo, a Federación Española ofreceulle unha beca de estancia e estudos para acoplarse no Esquino Nacional. Así pois, alonxouse na Residencia Joaquín Blume de Madrid.

(Elaboración propia a partir de diversas fontes)
Vid: Diario de Burgos, 8 de setembro de 1983.

INMACULADA PAZOS SÁNCHEZ-RUBIO

Traio hoxe no blog unha referencia que me deu Marosa Salgado Madriñán e aproveito para enviarlle unha aparta enorme alá no ceo onde ela agora está e mostrándolle que non me esquezo nunca dela. 

Marosa faloume hai tempo de Ada Pazos e díxome que era digna de estar no blog e, por suposto, así o considerei xa que nos atopamos a unha pioneira do deporte ourensán e ademais a unha internacional.

Naceu en Ourense o 6 de decembro de 1962. Representou a España en múltiples ocasións na modalidade de saltos de trampolín, en competicións internacionais tales como os Campionatos do Mundo de 1980 en Suíza e de 1982 en Estados Unidos e un gran número de torneos internacionais. Unha vez se retirou actuou de xuíz nas competicións de salto de trampolín. Tamén é entrenadora de grandes promesas ourensás que acudiron a Tokio ao Centro Ximnástico Ariake.

Imaculada segue a participar en citas deportivas na modalidade de absoluto como foi o caso do Mundial en Sofía, Bulgaria, en 2013 e, como non, segue a formar a futuras promesas desta modalidade ximnástica.

Vid: Diario de Burgos, 8 de setembro de 1983.

CRISTINA GARCÍA COLOMO

Cristina Colomo naceu en Astorga en 1962  pero reside en Ourense e pertence ao Club Salvour. A súa vida xirou sempre arredor do deporte e é nesta faceta onde Cristina ten demostrado ser unha campiona que honra á nosa provincia. 

Ten no seu haber cinco títulos de España e dous de Europa de salvamento acuático deportivo e ten varios récords nacionais nesta especialidade. Consolídase como unha das mellores socorristas do mundo e aos campionatos que acude sempre acada numerosas medallas.

Vid: La Región
Galicia deportiva
La Voz de Galicia
Foto: Real Federación de Atletismo

LULA LIRA POUSA

Lula naceu en Ribadavia, ás beiras do Avia, no lugar chamado As Insuas no ano 1943. En 1960, cando tiña 17 anos, atravesou a Ría de Vigo a nado.

Lula de nena disfrutaba ás beiras do río e a súa nai, Claudina, ensinoulle a nadar. Foi estudar a Francia, e de xeito anecdótico, conta a noticia que viña con algún quilo de máis e por iso comezou a nadar e a atravesar o Miño, na desembocadura do Avia, ata cen veces ao día.

O seu pai enterouse de que se organizaba unha travesía na ría de Vigo e inscribiu a Lula e alá foron, ás seis e media da mañá. Con tal mal infortunio que non se puido realizar o campionato por mor do tempo. 

Ao día seguinte volveron e Lula preparouse e lanzouse ao mar na ría en Cangas. Foron tres horas de nado sen beber nada e sen parar. Foi recibida en Vigo de forma clamorosa

Vid: La Región

MARTA MÍGUEZ TELLE

As referencias das amigas son como un agasallo. Marosa Salgado Madriñán ponme no meu coñecemento a esta muller, Marta Míguez que ten un amplo palmarés. Naceu en Cortegada, no ano 1973 É lincenciada en INEF e foi a Secretaria Xeral para o Deporte Galego. Tamén realizou un Máster en Dirección e Xestión de entidades deportivas.
Marta Míguez foi atleta profesional e participou nos xogos olímpicos de Sídney no ano 2000 na especialidade de lanzamento de xabalina. Ademais ten cinco títulos de campiona de España.

Fonte: http://www.ourenseatletismo.com/blog/2009/07/marta-miguez-de-nuevo-en-competicion/

VANESSA SOTELO QUINTELA

Este blog vai a máis grazas á colaboración da xente que cariñosamente me ofrece información. Este é un dos casos. Trátase da suxestión ofrecida pola miña amiga Montse Sánchez Fernández que me salientou a traxectoria desta muller que presentamos.

Vanessa naceu en Ourense no agosto de 1995. Conta no seu haber cun currículo deportivo moi interesante. Comezou xogando na sección alevín 8 da Ponte de Ourense e fútbol 11 no mesmo equipo. 

Pasou a xogar a fútbol sala no equipo Cidade das Burgas. Debutou coa selección española no 2014 e foi dúas veces Bota de Ouro nos mundiais disputados en Costa Rica e Guatemala.

A máis disto foi nominada como mellor xogadora do mundo en 2014 e 2015 quedando de sétima e terceira respectivamente. Fichou no 2016 polo AD Alcorcón FSF da primeira división de fútbol sala feminino.

Na liga 2018 foi pichichi e  en 2019 participou na primeira Eurocopa de fútbol sala feminino sendo escollida como mellor xogadora do torneo alzándose coa medalla de ouro. A súa carreira ten vistas de ser imparable e seguro que chega máis lonxe.

Vid: Wikipedia

ZULEMA GONZÁLEZ GONZÁLEZ

Zulema González é a primeira árbitra galega internacional así o decidiu a FIFA facéndose efectivo o 1 de xaneiro de 2019. É mestra e tamén se graduou en Psicoloxía.

Zulema xa ten experiencia de abondo para formar parte deste selecto grupo de internacionais. A súa traxectoria rigorosa e disciplinada fixo dela que se destacara na arbitraxe de fútbol tendo experiencia tanto no fútbol masculino como feminino.. Entrena dúas horas ao día e mantén un ritmo de preparación intenso para estar ao día na arbritaxe. É un éxito para ela e para todas as mulleres ourensás unha satisfacción.

WASTHY CONDE

Naceu en Ourense a comezos de século XX, concretamente na rúa Reza nº 11. Era a sobriña do médico de Baños de Molgas,  Don Manuel G. Movilla. Pero a súa vida transcurriu en Cuba, en Camagüey.

Destacou no eido do deporte, concretamente, no tenis. Obtivo grandes triunfos na Habana, onde os periódicos ensalzaban as súas cualidades deportivas.

Pero é certo que é unha galega que triunfou nos anos trinta do pasado século.

Vid: Villa Gallega, 20 de agosto 1933.

(Elaboración propia)

CARMEN CID

Carmen Cid naceu en Ourense no ano 1976. É licenciada na actividade física e profesora. O deporte forma parte da súa vida, concretamente o Atletismo, na modalidade de carreira de obstáculos. De pequena xa era aficionada ao atletismo e ao baloncesto. Comezou en "espartanos ourensanos" e logo participou case sen entrenar  en Spartan Race de Madrid, de aí foi ao mundial OCR en Canadá e subiu ao podium coa medalla de bronce. Carmen continúa competindo e obtendo moitos éxitos internacionais.

Vid: La Región

MARTA GONZÁLEZ FREIRE

Marta González naceu en Ourense en 1983 no seo dunha familia relacionada coa medicina, pais xinecólogo e nai enfermeira, e é obrigado destacala no noso blog pola súa interesantisima traxectoria. Traballa desde 2013 en Baltimore no Instituto Nacional de Envejecimiento, National Institute of Aging, NIA. Licenciada en Ciencias do Deporte e doutora en Fisioloxía do Exercicio, Marta González comezou a súa especialización académica e profesional no ámbito da xenética e a bioloxía celular, onde conta con máis de sete anos experiencia. Actualmente traballa baixo a dirección do prestixioso investigador Luigi Ferrucci no estudo dos cambios que experimenta o organismo conforme a persoa envellece, para a partir de aí determinar como se pode atrasar este envellecemento.
Ademais da súa ocupación como investigadora tamén é unha importante triatleta preparándose disciplinadamente (érguese ás catro e media da mañá para entrenar e ás oito vai a traballar) para participar nos eventos deportivos e conseguir a clasificación para o campionato do mundo.
Sinxelamente, un orgullo tela no noso blog.

Vid: La Región
La Voz de Galicia

MARISA ACEVEDO REGO

O martes, 16 de febreiro de 2016, saíu na sección Historia en cuatro tiempos de La Región unha fotografía de hai cincuenta anos na que está  Marisa Acevedo posando coas súas compañeiras do equipo feminino de Balonvolea das Josefinas. Aparecen xunto á súa entrenadora Rosa Blanca Gómez Llamas. Dito equipo acudiu ao campionato Nacional a Madrid e Valladolid en 1966.
Para min é entrañable a fotografía pois Marisa Acevedo é unha magnífica profesora no IES Universidade Laboral no que imparte con profesionalidade Educación Física, indicando que a súa traxectoria viña moi ben trazada desde a súa mocidade. O primeiro trofeo que recibiu Marisa foi o de cross cando ela tiña quince anos. Estudaba no colexio das Josefinas e era entrenada por Rosa Gómez Llamas. Marisa levantábase ás cinco da mañá para poder entrenar antes de comezar as clases ás oito da mañá. A partir de aquí non había competición deportiva onde non figurase Marisa Acevedo, practicou volveibol, baloncesto, atletismo e hockey. Ela e as súas compañeiras de volveibol chegaron a ser campionas provinciais e foron a Madrid a xogar a final a nivel nacional.

Tamén foi unha das xogadoras do mítico Medina de Baloncesto que levaba o nome de Ourense por toda España.

Tras a súa etapa como deportista pasou a realizar tarefas de monitora sendo a preparadora do equipo de ximansia do Colexio Santo Ángel que chegou a ser campión de España en ximansia deportiva, certame do que conserva a copa gañada.

Dedicouse logo á docencia e tiven a fortuna de traballar no mesmo Instituto que ela, no IEs A Laboral. Podo dicir que foi unha das miñas mellores compañeiras pois sempre foi moi nobre e fiel aos seus principios. É un exemplo de profesionalidade e de persoa. 

Para min é Marisa, a miña compañeira e grande  amiga.

LUCÍA NESPEREIRA

Naceu en Pereiro de Aguiar no ano 1986. Comezou no mundo do atletismo da man de Germán González no equipo de Ben-Cho-Shey. Pero, na actualidade, está mergullada no mundo do fútbol sala onde está acadando méritos notorios tales como pertencer á Selección Feminina de Fútbol sala.

EMILIA MESA

Ourense pode presumir de contar cunha grande atleta veterana, Emilia Mesa, muller de currículo asombroso. Participa en competicións rexionais, nacionais e internacionais e é raro que non acade un trunfo, un record ou unha mención. Espectacular a súa traxectoria que aínda continúa:
TRAXECTORIA DEPORTIVA EN ATLETISMO (Categoría Absoluta)
Tempadas 69/70, 70/71: Membro do Equipo CP Eresma, participa en diversas competicións provinciais e consiguo as marcas provinciais de Segovia en 100ml, 200ml, lonxitude e lanzamento de Xavelina.
É elixida mellor deportista feminina polo Consello Provincial de Deportes de Segovia en 1970.
Entre as tempadas 1971 e 1975 é atleta en activo do Club Vallehermoso de Madrid. Destacan as seguintes actuacións:
1971: Campioa de España en substitucións 4x100ml e 4x400ml.
1972: Campioa provincial de Madrid en Pista Cuberta en 60ml.
1973: Campioa de España de clubs, substitucións 4x100ml. Medalla de bronce no campionato Nacional Absoluto en 200ml.
1974: Campioa de España de Clubs. Subcampioa de España en 200ml, categoría absoluta.
1975: Campioa de España absoluta de pista cuberta en salto de lonxitude. Campioa provincial de Madrid en 200ml. Subcampioa de España en 200ml.
Foi Internacional Absoluta coa Selección Española de atletismo nos seguintes encontros oficiais:
Bélxica- España (Bruxelas, 1974)
Italia- España (Probas combinadas, Pescia, 1974)
España- Dinamarca- Portugal (Madrid, 1974)
Dinamarca- España (Probas Combinadas, Copenhague, 1975)
Dinamarca- España (Copenhague, 1975)
Copa de Europa de Probas Combinadas (Barcelona, 1975)
-1980: Como Membro do Club Athlos de Ourense proclámase campioa absoluta de Galicia en 100 mv e salto de longitude. Obtén o trofeo á mellor marca do campionato en concursos.
-1981: Campioa absoluta de Galicia en salto de longitude. 2ª clasificada en lanzamento de peso.
-1984: Campioa de Galicia en lanzamento de peso.
Tivo o record absoluto de Galicia de 100mv e os records de ourense de 100ml; 100mv; salto de lonxitude; salto de altura; lanzamento de peso e pentatlón.
- 2002: Subcampioa Galega en lanzamento de peso (Ferrol)
Encontro Galego- Portugués de Lanzamentos, na Coruña.
3ª Clasificada en lanzamento de peso no Campionato Galego de Pista Cuberta (A Coruña)
- 2003: 3ª Clasificada en lanzamento de peso no Campionato Galego Absoluto (Vigo)
MELLORES MARCAS PERSOAIS ABSOLUTAS:
100 ml: 12.3 sg
100 mv: 16.1 sg.
200 ml: 24.6 sg
400 ml: 59.9 sg
Salto de lonxitude: 5.67m
Salto de Altura: 1.51 m
Lanzamento de peso: 11.82 m
Pentatlon: 3.405 ptos.

TRAXECTORIA DEPORTIVA EN ATLETISMO (Categoría Veteranos)
COMPETICIÓNS INTERNACIONAIS
2ª Clasificada en lanzamento de xavelina, 2ª en salto de lonxitude e 3ª en peso (W55) no campionato de Europa ao aire libre de Atletismo Veterano (Nyiregyhaza- Hungría, 2010)
2ª Clasificada en salto de lonxitude, 4ª en xavelina e 9ª peso (W55) no Campionato do mundo ao aire libre de Atletismo Veterano (Lahti- Finlandia, 2009)
1ª Clasificada en lanzamento de Xavelina, 2ª en lonxitude e 4ª en peso (W55) no Campionato de Europa ao aire libre de Atletismo Veterano (Ljubljana ? Eslovenia, 2008)
9ª Clasificada en salto de lonxitude e 10ª en peso no Campionato Mundial ao aire libre (W50) (Riccione, Italia 2007)
3ª Clasificada en salto de lonxitude e 5ª en peso no Campionato Europeo ao aire libre (Poznan- Polonia, 2006)
5ª Clasificada en lanzamento de peso e semifinalista en 100ml (W50) no Campionato do Mundo de Atletismo Veterano ao aire libre (San Sebastián, 2005)
4ª Clasificada en lanzamento de peso e 7ª clasificada en 100ml (W50) no campionato de Europa ao aire libre de Atletismo Veterano (Aharus- Dinamarca, 2004)
1ª Clasificada en lanzamento de peso e 4ª en salto de lonxitude (W50) no Campionato de Europa de Pista Cuberta de Atletismo Veterano (San Sebastián, 2003)
4ª Clasificada en lanzamento de peso (W45) no campionato de Europa ao aire libre de Atletismo Veterano (Postdam- Alemaña, 2002)
COMPETICIÓNS NACIONAIS (Club Pavillón Ourense. A Partir do 2004, Clube Academia Postal Atletismo Ourense)
Ao aire libre:
Campioa España Aire Libre Barcelona 1999 W45 Peso / Lonxitude
Campioa España Aire Libre Talavera 2000 W45 Peso/ Lonxitude
Campioa España Aire Libre Salamanca 2001 W45 Peso / Lonxitude / 100ml / Disco
Campioa España Aire Libre Ourense 2002 W45 Peso / Lonxitude / 100ml / Xavelina
Campioa España Aire LibreTarragona 2003 W50 Peso / Lonxitude / 100ml / Xavelina
Campioa España Aire Libre Sevilla 2004 W50 Peso/ Lonxitude / Xavelina/ 100ml / Disco
Campioa España Aire Libre Torremolinos 2005 W50 Peso / 100ml / Lonxitude / Disco
Campioa España Aire Libre Aguias 2006 W50 Peso / Lonxitude / Disco
Campioa España Aire Libre Aguias 2007 W50 Peso / Lonxitude /Xavelina
Campioa España Aire Libre Gandía 2008 W55 Peso / Lonxitude / Xavelina /100 ml
Campioa España Pentalon de Lanzamentos Córdoba 2008 W55
Campioa de España Aire Libre Vitoria 2009 W55 Lonxitude/ Xavelina /Peso /100ml
Campioa España Pentalon de Lanzamentos Huesca 2009 W55
Campioa de España Aire Libre Arona 2010 W55 Lonxitude/ Xavelina /Peso
Campioa de España Aire Libre Aguias 2011 W55 Lonxitude/ Xavelina / Peso

En Pista Cuberta:
Campioa España Pista Cuberta San Sebastián 2002 W45 Peso
Campioa España Pista Cuberta Oviedo 2003 W50 Peso / 60ml
Campioa España Pista Cuberta Zaragoza 2004 W50 Peso / 60ml
Campioa España Pista Cuberta Oviedo 2005 W50 Peso / Lonxitude / 60ml
Campioa España Pista Cuberta Oviedo 2006 W50 Peso/ Lonxitude / 60ml
Campioa España Pista Cuberta Oviedo 2007 W50 Peso/ Lonxitude / 60ml
Campioa España Pista Cuberta Oviedo 2008 W55 Peso/ Lonxitude / 60ml
Campioa de España Pista Cuberta Zaragoza 2009 W55 Lonxitude/ 60ml
Campioa de España Pista Cuberta Zaragoza 2010 W55 Lonxitude/ 60ml
Campioa de España Pista Cuberta Antequera 2011 W55 Lonxitude/ Peso / 60ml
Campioa de España Pista Cuberta Zaragoza 2012 W55 Lonxitude/ 60ml /Peso

COMPETICIÓNS GALEGAS
Ao aire libre:
Campioa A Coruña 1998 W45 Peso / Lonxitude
Campioa A Coruña 1999 W45 Peso / Lonxitude / 100ml
Campioa Pontevedra 2001 W45 Peso / Disco
Campioa Lugo 2002 W45 Peso / Lonxitude / 100ml / Xavelina
Campioa A Coruña 2003 W50 Peso / Lonxitude / 100ml / Xavelina
Campioa Lugo 2004 W50 Peso / Lonxitude / 100ml / Xavelina
Campioa Pontevedra 2005 W50 Peso / Lonxitude / 100ml / Xavelina
Campioa Ourense 2006 W50 Peso / Lonxitude / Xavelina
Campioa Santiago 2007 W50 Peso / Lonxitude / Xavelina
Campioa Ou Barco 2008 W55 Peso / 100 ml / Xavelina
Campioa Ou Barco 2009 W55 100 ml / Xavelina
Campioa Ourense 2010 W55 Peso / Lonxitude / Xavelina
Campioa Pontevedra 2011 W55 Peso / Xavelina

En Pista Cuberta:
Campioa A Coruña 2001 W45 Peso / 50ml
Campioa A Coruña 2002 W45 Peso
Campioa Lugo 2003 W50 Peso / 60ml
Campioa Lugo 2004 W50 Peso / Lonxitude / 60ml
Campioa Narón 2005 W50 Peso / Lonxitude
Campioa Santiago 2006 W50 Peso / Lonxitude / 60ml
Campioa Coruña 2007 W50 Peso
Campioa Coruña 2008 W55 Peso / Lonxitude / 50ml
Campioa Coruña 2009 W55 Peso / Lonxitude
Campioa Coruña 2010 W55 Peso / lonxitude/ 50ml

Campioa Coruña 2011 W55 Peso / lonxitude

Campioa Coruña 2012 W55 Peso / lonxitude/50ml

Campioa  Coruña 2013 W60 Peso / lonxitude/50ml

Campioa Coruña 2014W60 Peso / lonxitude/50ml

Campioa Coruña 2015 W60 Peso /50ml. /Segunda lonxitude

Campioa Coruña 2016 W60 Peso /50ml.

Campioa Coruña 2017 W60 Peso

Campioa Ourense 2018 W65 Peso, 60ml

Entréganlle unha placa ao superar as 100 medallas de ouro en campionatos galegos)

Campioa Ourense 2019 w65 Peso/ lonxitude/ 60ml

Campionatos de Galicia Pista Cuberta

Campioa Lugo 2012 W55 Peso / Xavelina/Lonxitude

Campioa Ribeira 2013 W60 Peso/ Xavelina/ Lonxitude

Campioa Ferrol 2014  W 60 Peso/ Xavelina/ Lonxitude

Campioa Ou Barco  2015 W60 Peso/ Xavelina

Campioa Pontevedra 2016 penthatlon de lanzamentos:

Campioa Vilagarcia 2016 W60 Peso/ Xavelina/ Lonxitude

Campioa Ourense 2017 W60 Peso, Disco, Xavelina

Campioa Pontevedra 2018 W65 Peso, Disco, Xavelina

Campioa Pontevedra 2019 W65 Pentatlon de lanzamentos

Campioa Oleiros 2019 W65 Peso, Disco, Xavelina

Campionatos de Galicia Aire Libre

Campioa de España Pista Cuberta Zaragoza 2013 W60 Lonxitude/60ml/Peso

Campioa de España Pista Cuberta Zaragoza 2014 W60 Lonxitude/60ml/Peso

Campioa de España Pista Cuberta San Sebastián 2015 W60 Lonxitude/60ml/Peso

Campioa de España Pista Cuberta Antequera 2016 W60 Lonxitude/60ml/Peso

Campioa de España P.C. Gallur (Madrid) 2017 W60  Peso

Campioa de España Salamanca 2018 W65 Peso/ 60ml.

Campioa de España Ourense 2019 W65 Peso/ 60ml./ lonxitude

Campionatos de España Pista Cuberta

Campioa de España Aire Libre Aguias 2012 W55 Lonxitude/ Xavelina / Peso

Campioa de España Aire Libre Vitoria 2013 W60 Lonxitude/ Xavelina / Peso /100ml

Campioa de España Aire Libre Huelva 2014 W60 Lonxitude/ Peso

Campioa de España Aire Libre Alcobendas 2015 W60 Peso/ Xavelina

Campioa de España Aire Libre Elxe 2016 W60 Peso/ Xavelina/ Disco/ 100ML.

(Recibe unha homenaxe ao superar 100 medallas de ouro en campionatos de España)

Campioa de España Aire Libre Elxe 2017 W60 Peso/ Xavelina/ Disco

Campioa de España Aire Libre Vitoria 2018 W65 Peso/ Disco/ Xavelina

Campioa de España Aire Libre Madrid 2019 W65 Pentatlon de lanzamento

Campioa de España Aire Libre Sagunto 2019 W65 Peso/Disco/ Xavelina.

Campionatos de España Aire Libre

CAMPIONATOS MUNDIAIS

2ª Clasificada en lanzamento de xavelina; peso 8ª, disco 10ª, W65 Málaga 2018

CAMPIONATOS EUROPEOS

1ª Clasificada en lanzamento de xavelina; 2ª clasificada en salto de lonxitude; 3ª clasificada en lanzamento de peso W60 Campionato de Europa en Pista Cuberta (San Sebastian 2013)

1ª Clasificada en lanzamento de Xavelina; 4ª clasificada lanzamento de peso W60 Campionato de Europa en Pista Cuberta (Torun, Polonia, 2015)

2ª Clasificada en lanzamento de xavelina; 5ª en salto de lonxitude; 6ª en lanzamento de peso W60 Cpto de Europa pista cuberta ( Ancona 2016 Italia)

1ª Clasificada en lanzamento de xavelina, 6ª en lanzamento de peso W65 Cpto. Europa pista cuberta (Madrid 2018)

3ª Clasificada en lanzamento de xavelina, 6ª en peso, 10ª en disco W65 Cpto. Europa  A.L (Venecia 2019)

Vid: EMILIA MESA

JOSEFINA SALGADO PÉREZ

(Entrada publicada no libro O rueiro que queremos feminino e plural.)

Esta información foi facilitada polo meu entrañable amigo e compañeiro de traballo Adolfo Salgado, irmán de Josefina Salgado. Naceu en Ourense en 1945. Josefina Salgado Pérez[1] naceu en Ourense na rúa Polvorín número 13, actual Rúa Santa Bárbara, 10 o 16 de marzo de 1946 e alí viviu ata os dezanove anos que é cando comezou a aficionarse a correr animada pola súa irmá. Foi pioneira e precursora do deporte feminino, concretamente no atletismo nunha época onde a muller tiña moi limitado a práctica deportiva e de competición. 

Empezou a correr en Ourense cando viu un anuncio dunha proba de cross e se inscribiu para participar e posteriormente federouse cando se creou en Ourense a Federación de Atletismo[2]. Josefina non contaba con antecedentes, nin infraestruturas e instalacións para a práctica feminina. De feito, incluso chegaron a prohibirlle entrenar no campo de fútbol que era a única pista que tiña. Os entrenamentos facíaos en condicións moi deficientes de limpeza e hixiene pois facíaos en campos de terra e tampouco contaba cun vestiario con duchas. Pero forza, tesón e ilusión non lle faltaban:

Me levantaba a las seis de la mañana y me iba corriendo al campo de fútbol del Couto a entrenar en una pista llena de baches y de chapas de cerveza que quedaban allí de los partidos de fútbol.Todos los días teníamos que pedir permiso en la Casa Sindical, propietaria del estadio, para entrenar. Un portero muy simpático nos dejaba utilizar las duchas y los vestuarios porque sin no había que mudarse detrás de la tribuna[3].

Estando no club de Ourense gañou varios campionatos de España, de feito, bateu o record en relevos de 800 metros xunto coa súa irmá, no campionato celebrado en setembro de 1968 rebaixando o tempo do récord anterior, que o ostentaba o equipo de Barcelona, en 17”[4]. Malia a todo isto nunca recibiu unha medalla, unha placa conmemorativa, unha carta de felicitación polos seus éxitos e nunca foi recibida en ningún despacho oficial por parte das autoridades locais da época. Pola contra, e afortunadamente, foi sempre moi ben tratada pola prensa e polo público en xeral o que, sen dúbida, lle deu forzas para seguir adiante. 

Estes éxitos levárona a fichar, en 1968, por un club madrileño, o Club Vallehermoso, no que permanecerá ata a súa retirada en 1974. Josefina chegou a Madrid cunha beca e e viu a súa ilusión convertida en realidade pois sabía que alí ía atopar os medios suficientes para adestrarse e participar en importantes campionatos. 

Me vine a Madrid para preparar el Campeonato de Europa de pista cubierta y aquí me quedé. Batí el récord nacional y me permitían comer gratis en el comedor del INEF. Vivía en casa de una tía[5].

A prensa da época aludían a ela con titulares como: “La española más veloz en 400 metros (55” 4)”; “La orensana más rápida”, “Josefina….recorwoman”...Moitos foron os artigos e noticias que falaban dos seus éxitos que ían medrando día a día, competición a competici

Era Josefina unha muller moi disciplinada, mostra evidente da súa fortaleza mental. Non era estraño vela adestrar en condicións duras no estadio de Vallehermoso, en Madrid, ás sete da tarde, case de noite, e cun intenso frío. Ía todos os días a adestrar de seis da tarde en adiante. As súas compañeiras dicían dela que tiña moito valor. Pero para ela a diversión estaba no atletismo, era o que lle gustaba: “por afición, porque me gusta. El atletismo es para mi una forma de oxigenarme, de pasar los ratos libres. Una especie de liberación”. Entrenaba de seguido para mellorar a súas marcas[6]. 

Josefina convertíase en noticia asidua na prensa pois durante a súa etapa deportiva participaba en numerosos campionatos onde demostraba sempre a súa fortaleza e onde intentaba todo: “con toda mi alma” dicía ela. En 1970 foi a única atleta que acudiu aos campionatos europeos de pista cuberta que se disputaron en Rotterdam.

O ano 1971 foi o mellor ano do atletismo feminino español pois tras moitas deliberacións considerouse oportuno enviar a tres atletas españolas aos Campionatos europeos que se disputaban en Helsinki. Foron consideradas as pioneiras do atletismo e entre as tres estaba Josefina Salgado demostrando o seu talento. Ese mesmo ano Josefina participou nos Juegos do Mediterráneo en Esmirna, Turquía, onde gañou a medalla de bronce en 400 metros, feito que constitúe un auténtico fito na historia do atletismo feminino español[7]. No ano 1972, en Bruselas, obtivo o triunfo en 400 metros nunha durísima final e onde a nosa atleta correu con moita intelixencia, dosificando as forzas e reservándoas para os últimos metros[8]. Todo este palmarés leva a que sexa escollida como mellor deportista no ano 1973.

Recoller todos os logros de Josefina como deportista daría como resultado un enorme listado, pero si é preciso indicar que foi dezaseis veces internacional, destacando a súa participación no Campionato de pista cuberta de Madrid; no Campionato europeo ao aire libre de Helsinki e nos Juegos Mediterráneos en Esmirna. Foi cinco veces campiona de España en varias modalidades atléticas; dúas veces campiona de España en pista cuberta e campiona en varios campionatos galegos e torneos locais. Todo iso leva a que, despois da súa retirada, sigue aparecendo nos rankings oficiaisda Federación Española de Atletismo como a atlega española que conseguiu ser maior número de veces campioa en 400 metros lisos e é a oitava no ranking español por número de títulos conxuntos individuais (12 títulos en 400, 800 e salto de lonxitude).

O recoñecemento ao seu labor fíxose patente nunha emotiva homenaxe que a Deputación de Ourense lle fixo en 1988, sendo Presidente Don Victorino Núñez. Tamén, en homenaxe á súa traxectoria atlética, as pistas de Atletismo de Ourense en Monterrei levan o nome de “Pistas Josefina Salgado” para manter vivo a súa lembranza. Josefina, Cuqui como agarimosamente lle chamaban, faleceu cando tiña 43 anos.

En 2014 a Xunta de Galicia concédelle a título póstumo a distinción ao Mérito Deportivo. Deixounos un legado de éxitos non só atléticos, tamén de valor, tesón e fortaleza: “Lo que soy lo debo a muchos años de lucha”. Non só é destacable en atletismo tamén pola súa persoa, achegada e modesta. Foi levando o nome de Ourense por Europa pois nunca deixou de mencionalo. A súa fortaleza, o seu espírito de loita no deporte, o seu tesón e, sobre todo, a súa grande modestia e valentía como muller merece que a teñamos na nosa lembranza sempre.

Hoxe en día lémbrase a esta extraordinaria atleta porque as pistas de Atletismo do Complexo deportivo de Monterrei levan o seu nome: Pistas Josefina Salgado.

(Fonte: Hoja Oficial del lunes. 1971 agosto 2)

[1] Josefina Salgado foi proposta para dar nome a unha rúa de Ourense por Adolfo Salgado Pérez quen achegou unha importante documentación e datos sobre ela.[2] “Orensanos que viven en Madrid. Josefina Salgado”, 24 de decembro de 1971[3] “La mejor atleta orensana”, La Región, ; Piñeiro, J.M., “Neurovisión”, La Región, 14 de xullo, 2014.[4] Filipides, “El primer récord nacional conseguido en el José Antonio”, La Región, 21 de setembro de 1968.[5] Idem.[6] Zedo, Carlos, “Josefina Salgado. La española más veloz en 400 metros. 55” 4”,[7] Molero, Pedro, “1971, el mejor año del atletismo femenino español” La Región.[8] Acosta, M.A., “Tres récords de España”, Marca, 3 de xullo de 1972.

AURORA SALGADO PÉREZ

Atleta nacida en Ourense era a irmá de Josefina Salgado e compartía con ela a súa afición polo deporte e o atletismo. Ambas as dúas eran irmás do meu entrañable compañeiro de traballo Adolfo Salgado que, lamentablemente, xa  non está entre nós.

Aurora pertencía ao Clube Halcones OJE.  En 1968 proclamouse campiona de Galicia en Santiago na especialidade de Campo a Través e tamén Campioa de Galicia de Atletismo en pista nas probas de 600 e 800 metros. Campionato celebrado no Estado de Balaídos de Vigo en 1969.

TAMARA ECHEGOYEN DOMÍNGUEZ

Támara Echegoyen Domínguez  naceu en Ourense o 17 de febreiro de 1984. É unha regatista española do Real Club Náutico de Vigo.

Foi campiona de Europa en 2000 e 2004, e campioa do mundo en 2001, 2002 e 2005 da clase Vaurien.
Actualmente compite na modalidade de match race, onde é a patroa do equipo que forma con Ángela Pumariega e Sofía Toro, con quen foi campiona de España en 2010 e 2011, así como campiona iberoamericana en 2010,campiona de Europa en 2011 e medalla de ouro nos Xogos Olímpicos de Londres 2012.
Wikipedia
Foto: www.marca.com