Etiquetas

26 abril 2009

ROSA ÁLVAREZ CABO


Naceu en Carballeda de Avia en 1950. Foi membro fundador da Mostra de Teatro de Ribadavia, da Sala Corral de Teatro de Vigo e da compañía de Teatro do Malbarate, presidenta da Agrupación Cultural Abrente e da Asociación de Actores, Directores e Técnicos de Escena de Galicia (1994-1996), e membro do grupo Teatro Artello. Distínguese como actriz teatral, se ben actuou tamén no cine e na televisión. Traballou no Centro Dramático Galego e no Teatro do Atlántico, Teatro Malbarate, Teatro Artello, Teatro Abrente. En 1984 recibiu o premio á mellor interpretación feminina no Festival Internacional de Teatro de Ribadavia. No eido cinematográfico traballou en películas como Esperanza de Chano Piñeiro, Divinas Palabras, Sempre Xonxa, Martes de Carnaval, etc.

ELISA CARNICERO DEL RÍO

Elisa naceu en Vilardevós en 1864. Inscribiuse por libre no Instituto Provincial. Esta alumna matricúlase por libre entre os anos 1884 e 1886 nas disciplinas de Latín e Castelán, Xeografía, Segundo de Latín e Historia de España. No curso 1886 e 1887 está inscrita en Aritmética e Álxebra, Retórica e Poética e primeiro de Francés. Acada o título de Grao de Bacharel en 1892.
Vid: Benso Calvo, Carmen e Cid Galante, Rosa María, "A participación das mulleres ourensás no ensino secundario (1900-1930), Sarmiento, nº 10, 2006, pp. 147-185.

RAFAELA RODRÍGUEZ

Rafaela Rodríguez foi a primeira muller matriculada no Instituto Provincial de Ourense no curso 1880-1881 cando contaba con 12 anos. Era natural de San Eusebio da Peroxa e no 1885 examinouse de grao de bacharelato obtendo uns brillantes resultados.
Vid: Benso Calvo, Carmen e Cid Galante, Rosa María, "A participación das mulleres ourensás no ensino secundario (1900-1930)" Sarmiento: Anuario galego de historia da educación, nº 10, 2006, pp. 147-185.
Flecha García, Consuelo, Textos y documentos sobre educación de las mujeres, Sevilla, Kronos, 1998.

19 abril 2009

DOLORES USICH DE ROCAFULL

Irmá de Concepción Usich de Rocafull. Foi a fundadora do Colexio Concepción Arenal na rúa Pereira nº 17 de Ourense. Consta que solicitou a creación no ano 1902. No Centro impartíanse clases preparatorias para ingreso no Insituto Provincial e a Normal e ofrecían clases especiais para señoritas, de ampliación da primeira ensinanza con mecanografía, música, debuxo e labores útiles e de adorno.
Vid: Cid Galante, Rosa María e Benso, Carmen, "A participación da muller ourensá nos estudos secundarios" (1900-1930), Sarmiento, nº 10, 2006, pp. 147-185.

18 abril 2009

DEBORA VUKUSIC


Naceu en Ourense en 1979. Metade galega e metade croata. Percorre os Balcáns nos anos 80 e 90. Xa maior de idade, viaxa de Ourense até Alcalá de Henares onde se licencia en Filoloxía Hispánica. Pisa Toulouse durante un ano e posteriormente finaliza a carreira de Interpretación na Real Escola Superior de Arte Dramático. Traballa de actriz con tipos como Ernesto Filardi, Ernesto Caballero ou Fabrice Melquiot. Escribiu dous poemarios aínda inéditos: Del escuro -un percorrido sobre a tradición do amor cortés descontextualizado- e Me llamo Deborah Vukusic... -poema testemuño no que a autora en primeira persoa traza recordos persoais coa guerra dos Balcáns- Guerra de identidad, Baile del Sol, Tenerife, 2008; Poesía Capital, Pepe Ramos (ed.), Sial, Madrid, 2009; 23 Pandoras: poesía alternativa española, Vicente Muñoz Álvarez (ed.)

12 abril 2009

CONSUELO RODRÍGUEZ LÓPEZ "CHELO"

Naceu en Soucellín, O Barco de Valdeorras, en 1919. De familia republicana. Tiña catro irmáns que morreron na guerrilla antifranquista e os pais foron asasinados en 1939. Actuou como enlace da Federación de Guerrillas de León-Galicia polo que foi detida en varias ocasións e pasou polos cárceres de O Barco, Ponferrada e León.
Vid:Lobato, Xurxo, Rostros da memoria, 2008

MARI LUZ BARREIROS

Filla única de Eduardo Barreiros e Dona Dora. Presidenta da Fundación Eduardo Barreiros, empresario ourensán, creador do motor diesel, nacido en Gundiás. Mari Luz, tal como ela indicaba nunha entrevista a La Voz de Galicia o 17 de abril de 2006: "Nací en el Parque de San Lázaro, soy orensana, claro que lo soy". Expresa nesa entrevisa o seu desexo de fundar un Museo en terras ourensás en Nogueira de Ramuín.

11 abril 2009

CHUS PATO

María Xesús Pato Díaz naceu na cidade de Ourense no ano 1955, publica os seus primeiros poemas na revista Escrita (1984). Mostras da súa obra poética figuran nas revistas Luzes de Galiza, Festa da palabra silenciada, Andaina, Gume Ólisbos, Revista das letras, Dorna, Clave Orión, etc. así como nos libros editados polo Festival de poesía do Condado. En 1991 sae á luz o seu primeiro poemario, Urania. Participa nos libros colectivos: Palabra de muller, Sete poetas ourensáns, Poesía dúas aléns; no ano 1992, con outras sete mulleres, publica en Edicións do Dragón o cartafol poético 8 e medio, así mesmo participa na homenaxe a Rosalia de Castro no cincuentenario da fundación do Padroado Rosalía, edítase con este motivo un CD cos poemas recitados, música de Rodrigo Romaní e un libro que recolle os textos e fotografías de María Esteirán (1997). No mesmo ano colabora en Bis a Bis co movemento insubmiso. Participa en recitais, mesas redondas e diversas conferencias. Actualmente reside en Lalín, Pontevedra, e traballa como profesora de ensino medio.
Entre as súas obras destacan:
Urania. Vigo: Calpurnia, 1991. Poesía. Heloísa. A Coruña: Espiral Maior, 1994. Poesía. Fascinio. Muros: Toxosoutos, S.L., 1995. Poesía. A ponte das poldras. Santiago de Compostela: Noitarenga, S.C., 1996. Poesía. Nínive. Vigo: Xerais, 1996. Poesía. Gañadora do Premio Losada Dieguez 1997 Heloísa. Madrid: La Palma, 1998. Poesía. m-Talá. Vigo: Xerais, 2000. Poesía.

10 abril 2009

ELISA NOGUEIRA

Elisa Nogueira é alcaldesa de San Cibrao dende o ano 1979. Foi unha das poucas mulleres que, unha vez rematada a ditadura e emprendido o período democrático, accederon ao mundo da política chegando a ocupar un cargo político importante para aquel entón. Na actualidade Elisa Nogueira segue a ser a rexidora do concello de San Cibrao, leva polo tanto trinta anos ininterrumpidos. Como ela di, houbo de compaxinar a súa vida política coa familiar, non era doado pero, tal como ela di, pódese facer. Daquelas, en 1979, dos 95 municipios da provincia só ela e Pilar Otilia López eran as alcadesas.

09 abril 2009

CONCEPCIÓN USICH DE ROCAFULL

 Dona Concepción Rocafull Usich fixo os estudos de secundaria no Instituto Provincial dende 1913 a 1916. Naceu en Ourense en 1900 e era filla de comerciantes. Realiza todos os cursos de bacharelato matriculándose en cinco cursos por libre e nun por oficial e vai obter na maioría das disciplinas notable e nas restantes algún sobresaliente e aprobado. Remata os estudos realizando o exame de grao e acadando o título para logo trasládase á Escola Normal de Ourense. Vid: AIOP (Arquivo do Instituto Otero Pedrayo), Expedientes Personales, cartapacios ordenados alfabeticamente, caixa, 273/2-3. Traballaría no Centro Concepción Arenal, fundado pola súa irmá Dolores, que sería incorporado ao Instituto no ano 1936. Alí preparaban ás mozas nos exames de ingreso e preparatorio ao Instituto e á Normal, así como ás oposicións. Á súa irmá, Concepción Usich tamén impartiría clases no Centro. En 1933 as dúas irmás trasládanse a vivir a Vigo. Segundo consta en Vida Gallega os paisanos de La Habana déronlle alta distinción.
"Han fijado su residencia en Vigo doña Dolores Usich de Rocafull y la señorita Concepción Rocafull, muy queridas y estimadas en Orense por su labor al frente del Colegio de la Inmaculada Concepción". Vid: La Región, "Historia en cuatro tiempos", 11-09-2008.
Imaxe: Fonte: La Región, 10 de setembro 1908.
Foto de Concepción Rocafull: Vida Gallega, nº 90, 1917.

INÉS DE CASTRO?

Na bibliografía consultada non hai concordancia acerca do lugar e datas de nacemento de Inés de Castro. Xa fose na Baixa Limia ou en Monforte de Lemos, en 1320 ou en 1325, Inés é filla natural de Pedro Fernández de Castro e Aldonza Soares de Valladares, e pasa a súa nenez no Castelo de Peñafiel (Valladolid) co seu tío Don Juan Manuel e a súa prima Constanza. Co tempo, Constanza será requirida para casar na Corte portuguesa co infante Pedro I, fillo do Rei Afonso e primo segundo de Inés. Para cumprir o requirimento Constanza e Inés, como a súa dama de Compañía, parten para Portugal en 1340. Conta a lenda que Inés e Pedro o Infante fican engaiolados un do outro con só se coñecer, e inician a súa historia de amor. Esta relación, desde o comezo, vai contar coa firme oposición do Rei Afonso e da Raíña Beatriz que chegan a desterrar a Inés en varias ocasións.En 1345, Constanza morre no parto do seu terceiro fillo. Neste momento, Inés mora desterrada en Alburquerque e Pedro reclama a súa volta a Coimbra. A parella instalase no entorno do convento de Santa Clara e terán catro fillos: os infantes Afonso (que morrerá ao pouco de nacer), Joao, Dinís e Beatriz. A convivencia da parella verase perturbada pola continua oposición dos reis de Portugal. O Rei Afonso, influído polos conselleiros ameaza de morte a Inés, e recoméndalle o afastamento de Coimbra. Inés desatende a ameaza. No castelo de Montemor-o-Velho, decrétase o seu axustizamento, e finalmente o 7 de xaneiro de 1355, ante a presenza dos seus fillos, Inés é degolada no xardín da Quinta polos conselleiros do rei.En 1357, morre o rei Afonso, e Pedro herda o trono. O rei proponse vingar a morte de Inés e a posterior declaración de raíña á xa finada Inés de Castro. Pedro determinou esculpir un túmulo funerario para Inés no Mosteiro da Alcobaça.

LOLA GÁNDARA


Naceu en Celanova en 1942 e tras estudar Dereito, decidiu dedicarse ao ensino e estudou Filosofía e Letras. Foi profesora de Lingua e Literatura Española e directora dun Instituto de Vigo. Publicou varias obras en galego e en castelán. "Una aguja envenenada" "Guárdata de los idus" y "Brumas de octubre". Co seudónimo María Gándara publica a novela histórica Magog gañadora do premio de narrativa García Barros.
Dirixe os anos 1973 e 1979 o grupo de Teatro Martín Códax. En 1976 acude con outros directores e actores galegos á Bienal de Venecia en representación do teatro gallego.

Vid: Zavala, Iris M.(Coord.) Breve historia feminista de la literatura española. Vol. VI; Cultura y diferencia. Pensamiento crítico; Antropos, Barcelona, 2000, p. 258.

MARTA BOBO

Marta Bobo foi unha ximnasta galega nada en Ourense o 18 de marzo de 1966. Debutou con tan só 15 anos nos campionatos mundiais de Munic en 1981 pero o seu maior logro deportivo foi o noveno posto acadado nos Xogos Olímpicos dos Ánxeles en 1984 converténdose na primeira olímpica española e galega que competía na súa disciplina. Anteriormente fora campioa de España en concurso completo en 1981 e 1983. Era discípula de Ivanka Tchakarova e Emilia Boneva, a que foi adestradora do conxunto español que gañou a medalla de ouro en 1996.
Unha vez retirada da ximnasia profesional traballou en Canadá como monitora, para máis tarde regresar a Galicia para exercer coma profesora de expresión corporal e didáctica da danza do INEF. Tamén é xuíza internacional nas competicións de ximnasia rítmica.

08 abril 2009

PURIFICACIÓN GARCÍA

A deseñadora Purificación García naceu na localidade ourensá de Castrelo do Val, aínda que a súa infancia transcorreu en Uruguai, onde a súa familia se trasladou cando contaba apenas un ano de vida. En Montevideo tivo lugar o seu primeiro contacto coa confección, ao incorporarse a unha empresa téxtil na que adquiriu profundos coñecementos do tecido, asentando as bases da súa futura profesión. Aos 21 anos, Purificación García adéntrase no mundo da pel durante a súa estancia de dous anos en Canadá, á que seguiría outra dun ano en Nova York. En 1978 fixa a súa residencia en Mallorca e crea os seus primeiros deseños, que vende ela mesma nas praias da illa. Dous anos despois establécese en Barcelona, onde presenta a súa primeira colección completa. En 1983 empeza a desfilar en Madrid e Barcelona para mostrar as súas coleccións, sempre elegantes, discretas e pensadas para o día a día dunha muller que busca a sobriedade sen deixar de lado a tendencia. O ano 1985 marca un punto de inflexión na traxectoria da deseñadora, coa apertura da súa primeira boutique en Anveres (Bélxica). A súa aposta polo mercado internacional reafírmase en anos sucesivos: en 1989 desfila con éxito en Milán, e en 1990 establécese no mercado xaponés con diversas aperturas en Tokio, Osaka e Kioto. Nos últimos anos, Purificación García descubriu o potencial do mercado portugués e latinoamericano, e hoxe dispón de tendas en Portugal (dúas no Porto e dúas en Lisboa) e en México DF. No noso país, Purificación García abriu a súa primeira tenda-taller en 1995 na Avenida Pau Casals de Barcelona, onde á marxe do prêt-a-porter, ocúpase persoalmente do que chama "nova costura". Hoxe conta con máis de medio centenar de tendas en España, e está presente a través de corners nos almacéns O Corte Inglés. En 1997, Purificación García presentou a súa primeira colección de noivas na pasarela do grupo Noiva España, e en 1998 asinou do acordo con STL para o deseño, a fabricación e a distribución dunha liña prêt-a-porter feminina, outra masculina e os seus respectivos accesorios. En anos sucesivos seguiu ampliando a súa liña de produtos con perfumes, lentes, lencería e corsetería, reloxos e unha segunda liña en clave sport. A deseñadora mantén estreitos vínculos co mundo da arte desde que en 2003 crease o Concurso Anual de Fotografía Purificación García, hoxe moi prestixioso. En 2001 publicou o libro Ter estilo, coas súas ideas sobre o bo vestir e o glamour.
Vid: http://www.fashionfromspain.com/icex/cda/controller/pageGen/0,3346,1559872_5539612_5563983_541000,00.html

SUSANA SENRA

Susana Senra é unha xogadora de baloncesto nacida en Ourense de 1.88 m e 32 anos que xoga de 4, e ten unha dilatada traxectoria no baloncesto español. Entre os anos 1996 e 2001 militou na liga Feminina en Celta, AC Cortejada, Tres Cantos e Santa Rosa de Lima. Tras xogar un ano no Äanaekosken Huima da liga finlandesa, na tempada 2001/02 xogou en Liga Feminina 2 en Rivas Cidade do Deporte. Posteriormente continuou competindo nesa categoría, primeiro en Guadalaxara (2002/06) e na última tempada no Isolux-Corsan Alcobendas.

MARÍA ANTONIA IGLESIAS

María Antonia Igresias González nace en Ourense o15 de xaneiro de 1945. É xornalista e escritora. Comezou a súa traxectoria profesional en prensa escrita, colaborando en Diario Informaciones. Despois seguirían outras publicacións como as revistas Triunfo, Tiempo e Interviú. En 1984 ingresa en Televisión española e intégrase no persoal dos servizos informativos. A partir dese momento colabora como reporteira no espazo Informe Semanal, do que finalmente sería nomeada directora en 1989. Tivo entón a oportunidade de entrevistar en profundidade a Manuel Fraga, Adolfo Suárez, José María Aznar, Xabier Arzalluz e Felipe González, entre outros. Un ano máis tarde, en 1990, é nomeada directora dos servizos informativos de TVE, tras acceder Jordi García Candau á dirección xeral do ente público. Permanece no cargo ata maio de 1996, sendo relevada por Ernesto Sáenz de Buruaga. Colabora desde entón no diario O País, onde publicou numerosas entrevistas aos principais líderes políticos, e participou como analista en diversos faladoiros de actualidade, tanto en radio como en televisión. O seu labor como escritora a desenvolve fundamentalmente a partir da entrevista xornalística, analizando os primeiros gobernos socialistas mediante conversacións cos seus membros ou pondo en valor a figura do mestre republicano. En 2009 edita Memoria de Euskadi, un conxunto de testemuños que profunda na realidade política do País Vasco.
Obras publicadas: Cuerpo a cuerpo. Cómo son y cómo piensan los políticos españoles (2007), recopilatorio de entrevistas realizadas por la autora. Maestros de la República. Los otros santos, los otros mártires (2006) La memoria recuperada. Lo que nunca han contado Felope González y los dirigentes socialistas (2003) Aquella España dulce y amarga /Carmen Sevilla y Paco Rabal (1999) Ermua, cuatro días de julio (1997), sobre el asesinato de Miguel Angel Blanco

EDUARDA FEIJOO DE MENDOZA

Naceu en Ourense en 1840 e viviu en Madrid. Colaborou coa prensa de Madrid. Cultivou a novela histórica de corte romántico. Publicou La Conquista de Madrid, Puente Mayor de Valladolid; La educación maternal; La víctima de su vanidad; En Avia y el Miño; Redención por amor y el corsario negro; Doña Blanca de Lanuza. Hacía publicaciones períodicas en El correo de la Moda.

EMILIA ENRÍQUEZ MARCOS

Naceu en Ourense en 1972. Actualmente vive e traballa en Madrid. Artista autodidacta completa a súa formación en estudos e talleres de pintura e escultura. Expuxo na Galería Kreisler de Madrid. A súa obra foi adquirida por coleccionistas privados.
Vid: http://emiliaenriquez.com/

KINA FERNÁNDEZ

A deseñadora Kina Fernández, nacida en Celavente en 1947, decide sendo moi nova trasladarse a París, cidade que esperta o seu interese polo mundo da moda. Alí empeza un período de aprendizaxe que hoxe aínda continúa. Madurados os coñecementos adquiridos en París, decide instalarse na Coruña, onde abre unha pequena tenda de roupa. A boa marcha do negocio lévalle a iniciar a fabricación de pezas que, ademais de abastecer o seu propio comercio, decide vender a terceiros. Nun paso máis, Kina aposta pola actividade fabril, que empeza a desenvolver en 1979. Co obxectivo de ofrecer o mellor produto, Kina Fernández opta desde o nacemento da súa empresa polas novas tecnoloxías e as innovacións, asistida sempre por un equipo de persoas cualificadas para iso. Hoxe os seus obxectivos oriéntanse cara a dous camiños: o primeiro consiste en seguir incrementando o seu xa consolidada rede de tendas e corners tanto en España como no estranxeiro; o segundo, en aumentar a súa implantación e distribución en novos mercados internacionais.

SARA CASASNOVAS

Sara Casasnovas naceu en Ourense en 1984. Comezou a súa carreira participando en distintas series e curtametraxes de ámbito autonómico en Galicia, para máis tarde dar o salto a nivel nacional, onde destaca a súa participación na serie O Comisario no papel de Natalia. Actualmente traballa como actriz protagonista en Amar en tempos revoltos de TVE, interpretando o personaxe de Alicia. Formouse como actriz na Escola de Arte Dramático Casa Hamlet da Coruña e en Cuarta Parede de Madrid. Recibiu cursos de cabaret, voz, expresión corporal ou danza clásica entre outros. Os últimos papeis que fixo foron Sara en 7 episodios de sériea SMS e Alicia en Amar en tempos revoltos. Tamén protagonizou no Teatro do Noroeste en Santiago de Compostela a obra de teatro Romeo e Xulieta

BELÉN PRADO

Belén Prado Sanjurjo (Ourense, 1968), foi conselleira de Asuntos Sociais, Emprego e Relacións Laborais na Xunta de Galicia. Licenciada en Dereito con sobresaliente, Máster en Dereito Comunitario polo Colexio de Europa. Fala inglés, francés e portugués. Actualmente traballa na Comunidade de Madrid.

LAURA GONZÁLEZ-MOLERO

Laura González-Molero, presidenta do grupo farmacéutico Merk Farma e Química en España, recibiu o "Premio Executivo do Ano 2007". O galardón foille outorgado por unanimidade polo Xurado dos Premios Empresariais da Cámara de Comercio e Industria de Madrid. É a primeira muller que recibe este premio, que este ano 2007 alcanzou o seu vixésimo cuarta edición. Nacida en Ourense, Laura González é licenciada en Farmacia pola Universidade Complutense de Madrid e Executive MBA polo IE. Desenvolveu a súa carreira profesional no sector farmacéutico onde, entre outros cargos, foi directora de vendas para España e Portugal de Produtos Roche, división Diagnóstica; directora xeral dos laboratorios farmacéuticos Guerbet e xerente farmacéutica de Essex, división de Schering- Plough España, empresa mutualista de Ibermutuamur.

MIRIAM REYES


Miriam Reyes. Ourense, 1974. Estudou Letras na Universidade Central de Venezuela e Filoloxía Hipánica na Universitat de Barcelona. Deuse a coñecer como poeta na antoloxía Feroces (DVD, 1998). Despois diso publicou tres libros de poesía, Espello Negro (DVD, 2001), Bela Dormente (Finalista do XIX Premio de poesía Hiperión, 2004) e Desaloxos (Hiperión, 2008). Desde o ano 2000 combina o traballo da palabra co da imaxe, levando a poesía a outros formatos como o vídeo ou a película flash.

CARMEN GURRIARÁN

Nacida en Ourense, estudou nos Conservatorios de Ourense, Santiago de Compostela e Madrid. Obtén o Título Superior de Piano baixo a dirección de Martín Millán. Con Elvira Padín finaliza o grao superior de canto no Real Conservatorio Superior de Música de Madrid. Amplía a súa formación con Cl. Allard, The Scholars, E. Lloris, Hesperion XX, H. Deutsch e S. Jurinac, e como pianista con J. M. Colom, A. Cano, J. Pierre Dupuy, L. Sinsev e S. Nebolsina. Estuda interpretación teatral na Escola de actores Cuarta Parede en Madrid. Realizou estudos de posgrao en Suíza con R. Petkova, D. Hall e E. de Bros, bolseira pola Xunta de Galicia e premiada pola Fundación Martha Moser de Suíza. Escenificou Amahl e os visitantes nocturnos de Menotti, A voz Humana de F. Poulenc, O retablo de Maese Pedro de Manuel de Falla, Cendrillon de P. Viardot. Estreou obras de D. do Porto, J. Arias Bal, P. Vallejo, M. Rodeiro, A. Bertomeu, J. Roda, J. M. López López, J. Torres, Falcón Sanabria, e Gz. Acilu, e cantou obras de A. Webern, L. Dallapiccola, M. Feldman, Schnittke, G. Scelsi, entre outros. Estreou a Terceira Sinfonía de David do Porto. Gravou Pierrot Lunaire de Schönberg e Stabat Mater de Boccherini, ambos para RNE; un programa de música española do s. XVIII co guitarrista Germán Muñoz para TVE-2, e "Sobre a noite" de David do Porto nun CD para o selo Verso. En 2002 participou no ciclo Novos Músicos da Orquestra Sinfónica de RTVE. Cantou coa Orquestra de Cámara Andrés Segovia, a Orquestra Real Philarmonia de Galicia, o Proxecto Guerreiro, o Grupo Modus Novus, a Orquestra de RTVE e a Orquestra da Comunidade.

MªTERESA MIRAS PORTUGAL

Nacida en Carballiño (Ourense), casada con dous fillos. Licenciada en Farmacia con Premio Extraordinario e Premio Nacional fin de carreira. Doutora en Farmacia (Madrid) e Doutora Sciences (Estrasburgo, Francia), Catedrática de Bioquímica e Bioloxía Molecular da Universidade Complutense. Académica Numeraria da Real Academia de Farmacia. Membro de numerosas sociedades científicas, ocupando cargos de responsabilidade nas súas directivas, entre outras: Sociedade Española de Bioquímica e Bioloxía Molecular (SEBBM), European Society for Neurochemistry (ESN), International Society for Neurochemistry (ISN), Advisory Board of Chromaffin Cells, Purinergic Club, Editorial Board do Journal of Neurochemistry, Subcomité para nomenclatura de receptores da IUPHAR, etc. Organización de congresos e simposios nacionais e internacionais. Máis de 30 proxectos de investigación nacionais e internacionais. Catorce Teses Doutorais dirixidas, cinco delas con Premio Extraordinario. Máis de 180 publicacións en revistas internacionais, centradas en neurociencias, fundamentalmente en neurotransmision, procura de novos neurotransmisores, sobre todo nucleotídicos, mecanismos de resposta celular e funcionamento sináptico.
Vid:http://www.madrimasd.org/queesmadrimasd/Pricit/PlanNet/documentos/08/componentes/CVMIRAS.pdf

DOLORES VILLARINO

Dolores Villarino naceu en Xinzo de Limia o 9 de febreiro de 1945. É unha política española, presidenta do Parlamento de Galicia desde o 18 de xullo de 2005, e membro do Partido Socialista de Galicia-PSOE. Foi unha das deputadas máis destacadas da actividade parlamentaria do PSOE durante os últimos anos, como portavoz de Economía. Licenciada en Ciencias Económicas e Empresariais, foi a primeira tenente de alcalde e concelleira das áreas de Persoal, Patrimonio, Facenda e Planificación Urbanística do Concello de Vigo, entre 1991 e 1995. Desde este último ano a 1997, foi portavoz do grupo municipal socialista e até 2001 foi tamén edil de Turismo na corporación viguesa. Villarino é deputada desde a V Lexislatura e na sexta foi elixida vicesecretaria da Mesa do Parlamento, sendo ademais membro da Permanente do Grupo Parlamentario e da Executiva Nacional Galega do PSDEG. A deputada electa, persoa de confianza do líder dos socialistas galegos, Emilio Pérez Touriño, concorreu ás asadas eleccións autonómicas no terceiro posto da candidatura pola provincia de Pontevedra. Será a primeira muller que presidirá o Parlamento Galego.

ÁNGELA RODRÍGUEZ GONZÁLEZ (ÁNGELA RODICIO)

Nacida en San Cristovo de Regodeigón, poboación do municipio de Ribadavia (Ourense), é licenciada en Xornalismo pola Facultade de Ciencias da Información da Universidade Complutense de Madrid. Foi colaboradora en xornais locais como a Voz de Galicia, o Faro de Vigo e a Rexión de Murcia. Traballou para algunhas das televisións máis importantes a nivel mundial como a CNN ou a BBC. En 1989 ficha por TVE. Durante a súa etapa na televisión pública española, converterase nun dos rostros máis coñecidos da pequena pantalla polo seu labor como corresposal e reporteira nos principais conflitos de Oriente Próximo. Foi testemuña directa da Guerra de Afganistán, os conflitos de Kósovo e a Guerra de Iraq. Foi galardoada con diversos premios como o Bravo de Prensa e Televisión, no 2001, o Premio Galicia de Comunicación e o Premio Galicia en Feminino, pola súa campaña contra a discriminación das mulleres no 2002. Ademais, é autora dun libro titulado, A Guerra sen Frontes; De Bagdad a Saraxevo: memorias dunha enviada especial, publicado en 1998 pola editorial Temas de Hoy. Foi guionista do documental No nome de Alá, unha reportaxe para a televisión que foi presentado no Festival de Montecarlo.

CRISTINA PATO

Naceu en Ourense en 1980. Ós dezaoito anos conseguiu formarse unha identidade propia: espontaneidade, paixón, vitalidade....Percorreu os escenarios de medio mundo coa súa anterior banda, Mutenrohi, coa que gravou dous álbums, antes de gravar o seu primeiro disco en solitario: Tolemia. Convértese na primeira gaiteira que publica un disco en España. Tamén é unha magnífica pianista.
No 2008 remata o seu Doutoramento en Artes Musicais na Rutgers University con dous premios extraordinarios e foi bolseira pola Fundacion Barrie da Maza. Cristina actuou para auditorios como o Metropolitan Museum de Nova York, as Nacións Unidas ou o Parlamento de Galicia e ademais colaborou estreitamente con "Yo Yo Ma and Friends, Songs of Joy and Peace” na promoción do seu último disco, incluíndo actuacións en directo na televisión norteamericana en programas como o Colbert Report (Comedy Central) ou o Early Show (CBS).

MARUXA SALAS

Naceu en Ourense, 1976. Nova figura da danza contemporánea do noso país, atesoura Maruxa Salas unha ampla formación e traxectoria profesional, galardoada en diversas ocasións. Licenciada en danza, nas especialidades de Coreografía e Técnicas de Interpretación, polo Instituto Superior Alicia Alonso de Madrid, cursou tamén a carreira de ballet clásico da Royal Academy of Dancing de Londres e do Conservatorio Profesional de Danza de Madrid. Unha bolsa da SGAE que lle permitiu perfeccionar a súa aprendizaxe no Ballet Nacional de Cuba, onde posteriormente traballou como coreógrafa invitada, completa o seu amplo perfil didáctico. Por unha das súas primeiras creacións, Per tola marítima (2001), presentada en Madrid e A Habana, recibiu o Premio de Teatro de Madrid e o primeiro do Certame de Mozos Creadores. Dous anos despois, Maruxa Salas foi recoñecida co primeiro premio tamén, do Certame Internacional de Coreografía Burgos-New York pola obra Minube, que anteriormente se mostrou no Korzo Theater holandés. Outros traballos son Didenoi (2005), outra obra moi premiada do seu repertorio, coa que obtivo entre outros galardóns o terceiro premio e o de bailarina sobresaliente no Certame de Creación Coreográfica de Galicia e mención especial no Concurso Iberoamericano de Coreografía da SGAE, e Caracola, creada xunto a Erick Jiménez. Bolseira da Fundación Alicia Alonso e da Escola África Guzmán de Madrid, Maruxa Salas coreografiou e dirixiu a primeira produción do Centro Coreográfico Galego, Vacuo (2007).

CARMEN RODRÍGUEZ DE LEGÍSIMA

Carmen Rodríguez de Legísima naceu en Lousado (Ourense) en 1896. Pertenceu a unha familia acomodada de terratenientes e xuristas. Un dos seus irmáns chegou a altas xerarquías na vida relixiosa e foi conservador dos chamados Santos Lugares de Xerusalén. Estudou a carreira de maxisterio, que nunca exerceu. A súa vocación pola pintura absorbeu a súa vida, con semellante peculiaridade que apenas foi coñecida porque viviu na máis absoluta intimidade. En 1943 realizou a súa primeira exposición na Sala Macarrón de Madrid animada polo pintor Salaverría, autor dun cadro famoso no seu tempo, "A procesión do Corpus en Lezo". Ese mesmo ano concurrre a Exposición Nacional de Belas Artes, e co seu cadro "A miña Irmá", hoxe na Colección Caixanova, obtén a primeira das medallas de prata. Moi ocasionalmente, os seus cadros figuran en colectivas dentro e fóra de España, ata que expón de novo en Madrid en 1965, cando xa circula, entre os interesados pola pintura, o desexo de saber quen é esa muller, descoñecida nos círculos habituais da arte, que foi eloxiada nada menos que polo sempre sobrio, Enrique Lafuente Ferrari, quen dixo que era "La Solana Feminina". No Salón de Outono de 1968 obtén a primeira medalla. Ao fin dáse a coñecer en Vigo, onde fai a súa primeira exposición en 1979. Carmen Legísima, por completo afastada de calquera vida social, vive o drama íntimo de aprender a pintar coa man esquerda, xa que unha gravísima enfermidade paralizou a metade esquerda do seu corpo. Por iso é polo que os últimos cadros da artista mostren peculiaridades que non tiña a súa anterior produción. Falece en 1980. A súa familia e uns poucos admiradores da súa obra, entre eles o pintor e paisano de Carmen, Antonio Quesada, asistiron ao enterro. A obra de Carmen de Legísima está no Museo Español de Arte Contemporáneo, no Museo de Castrelos, en Vigo, e en coleccións institucionais e particulares, aínda que outros museos búscana, convencidos de que se trata dunha firma crave da arte galego deste século.

MARIA LUZ RIVERA

Nace en Ourense. Comezou os seus estudos na súa cidade natal. Posteriormente trasladouse a Madrid, para estudar con Matilde Urtiaga e acabou brillantemente a carreira no Real Conservatorio Superior de Música, na cátedra do profesor Guillermo González. Realizou numerosos cursos de perfeccionamento con distintos mestres como Alicia de Larrocha, Gyorgi Sandor, K.H. Mrongrovius, J. Achúcarro... Obtivo galardóns como o Primeiro Premio "Xoves Intérpretes" 1990, de Galicia. É licenciada en Filosofía e actualmente desenvolve unha investigación musicolóxica sobre a obra de Ernesto Halffter e as vangardas do século XX en España. Destaca como concertista en grupos de música de cámara ou como solista, especializándose en música española. Entre os seus concertos como solista, destacan as súas actuacións en distintos auditorios de América Latina, Alemaña (Weimar, Casa de Beethoven en Bonn, Hochschule für Musik de Colonia), Kuwait, Italia, etc. Desde 1996 é profesora no Conservatorio Profesional de Música de Alcalá de Henares (Madrid). Entre as súas actividades destaca a gravación dun disco de música española contemporánea que recupera a obra de Sebastián Albero.

RAQUEL RIVERA

Nace en Ourense, cidade en cuxo Conservatorio comeza os seus estudos musicais, trasladándose a Madrid para proseguir estudos de violín e Música de Cámara cos profesores Alfonso Ordieres, Juan Llinares e Maite Berrueta. Obtén o Título de Profesor Superior de Violín e a licenciatura de Dereito. Realizou cursos de perfeccionamento cos profesores Shalom Budeer, Corrado Romano, Vartan Manoogian, e estudos de posgrao con Marco Domini, Rolando Prusak e Chaschatur Kanajan. Realizou numerosos concertos de música de cámara e orquestral, formando parte de prestixiosas formacións como a Orquestra Nacional de España, Orquestra de Radiotelevisión Española, Orquestra Académica de Madrid... Foi bolseira de música por dous anos consecutivos da Real Academia de España en Roma (2002-2004), cun proxecto de investigación sobre o diálogo musical entre España e Italia no século XX. Actuou en países como Eslovaquia, República Checa, Francia, Italia ou Israel. A relación da música coas diversas disciplinas artísticas é unha constante na súa carreira, o que lle levou a participar en diferentes proxectos escénicos como o concerto-proxección "Músicas de lume" co violinista Marco Domini e o escenógrafo Tomás Muñoz (Roma 2003), en Riconoscimento dello Spazio co arquitecto mexicano Luciano Matus (Roma 2004) ou na obra de teatro "O canto do cisne" de Chejov, no papel da música, versionada e dirixida por Emilio do Val ( 2004-2006). Foi profesora no Conservatorio de Música de Santiago de Compostela. Na actualidade vive en Berlín.

07 abril 2009

MARIA RUIDO

Naceu en Ourense en 1967. Realizadora de vídeo, investigadora e produtora cultural, desenvolve desde 1996 proxectos interdisciplinares sobre a elaboración social do corpo e a súa ubicación nos imaxinarios do traballo, así como sobre os mecanismos de construción da memoria e a súa relación coas formas narrativas da historia. A concepción da súa arte xenera novas representacións que trastocan o convencionalismo. A súa arte é unha ferramenta política e social. Actualmente vive en Barcelona, onde é profesora no Departamento de Deseño e Imaxe da Universidade de Barcelona, e onde forma parte de varios grupos de estudo sobre a representación e as súas relacións contextuais. Unha das súas impresionantes obras é o Plan Rosebud. Tras dous anos de rodaxe, ducias de entrevistas e investigación en filmotecas e arquivos (da BBC á TVG, de fondos privados ao Imperial World Museum), a artista ourensá partiu a peza en dúas. A xénese do proxecto é un traballo comparativo entre políticas de memoria entre Galicia, España e o resto de Europa. No seu ensaio en formato documental non hai tese. "Non é un documental historiográfico, non contamos a guerra nin a posguerra. Relátase o presente dos lugares da guerra e da memoria, como se cousificou a memoria e se construíron espazos turísticos". Grande parte da película transcorre entre Londres -Gran Bretaña conserva 5 de máis de 300 campos de prisioneiros- e Galicia. De San Simón e o estatismo funerario de Normandía ao Valle de los Caídos, onde se entrevistou con xente da Fundación Franco. Aquí empézase a intercalar a reflexión sobre a imaxe. http://www.elpais.com/articulo/Galicia/Maria/Ruido/analiza/as/politicas/da/memoria/Plan/Rosebud/elpepiautgal/20081212elpgal_17/Tes

AURORA DOMÍNGUEZ GONZÁLEZ

Naceu en Ourense en 1947. Doutora en Dereito e Ciencias Sociais pola Facultade de Dereito de Montevideo, en 1973. Licenciada en Dereito pola Universidade Autónoma de Madrid en 1976. Funcionaria do Corpo Superior de Inspectores de Traballo e Seguridade Social (1979). Realizou cursos de Doutoramento nas Universidades Complutense e Autónoma de Madrid. Exerceu a avogacía entre 1974 e 1979. Exerceu a docencia en universidades e cursos de posgrao. Na Administración levou a cabo responsabilidades de: Inspectora de Traballo e Seguridade Social (MTSS) en 1979; Subdirectora Xeral de Estudos da Dirección Xeral de Emprego (MTSS), en 1982; Subdirectora Xeral de Emprego (MTSS), en 1983; Secretaria Xeral da Unidade Administradora do Fondo Social Europeo (MTSS), en 1986; Dirección Xeral V (División Fondo Social Europeo) da Comisión das Comunidades Europeas (CEE), en 1989; Directora Xeral de Emprego (MTSS), en 1990; Conselleira Laboral e de Asuntos Sociais na Embaixada de España en París (MTSS), en 1995 e Directora Especial de Inspección, adscrita á Autoridade Central, en 2001. Autora de numerosas publicacións relacionadas co ámbito laboral e sindical, así como do Dereito do Traballo e da Seguridade Social.

ARACELI ANCOCHEA ROLDÁN

Dona Araceli Ancochea Roldán naceu en O Barco en 1893. Era filla de Román Ancochea Montes e de Antonia Roldán Ricoy. O primeiro era mestre en Redondela. Morreu en 1898, cando Araceli tiña catro anos, e está enterrado na devandita vila, onde foi moi querido e recordado. A nai de Araceli era natural de Pontevedra e quedou viúva ós 26 anos con seis fillos.Con dotes excepcionais para a música, Araceli comezou os estudos musicais ós 5 anos. Examinouse dos primeiros cursos de piano en Santiago, e de 1904 a 1910 estudou a carreira de piano no Real Conservatorio de Música y Declamación de Madrid, sempre coas máximas notas e acadando premios e distincións. Rematada a carreira ós 16 anos, continuou perfeccionando os seus estudos cos catedráticos do Conservatorio don José Tragó y Arana e don Tomás Bretón, este último consideraba a Araceli a mellor discípula daquelas promocións. Sacrificando o seu porvir como pianista e cumprindo un desexo manifestado polo pai antes de morrer, para dedicarse ó ensino da música ós mestres opositou a cátedras de Música de Escolas Normais. Catedrática de Música en 1915, obtivo destino en Cuenca, onde botou só un curso. En 1916 trasladouse á Escola Normal de Ourense, onde estará ata a súa xubilación en 1963. Araceli casou en Ourense en 1921 con Felipe Pedreira Deibe, fillo de Leopoldo Pedreira, tamén catedrático da Escola Normal desta cidade. O matrimonio tivo os tres fillos anteriormente citados. Desde 1976 ata a súa morte, Araceli Ancochea vivíu un martirio de catorce anos. Despois de botar dous anos nunha cadeira de rodas, a Araceli cortáronlle unha perna o 30 de outubro de 1978, e a segunda o 5 de decembro de 1986. Morreu en Madrid en 1991 e repousan os seus restos na Sacramental de San Justo. Un dos seus fillos, Román Pedreira Ancochea, sacerdote e escritor, dedicoulle o libro “Poemas a nai” de onde se extrae o seguinte poema: ESAS ALIÑAS (escrito en galego) Miña doce andoriña, ¿por que non voas? ¡Sempre voamos xuntos, ai, ata agora ...! Esas aliñas,esas aliñas, ¡pra min canto cansaron, doce andoriña ...! Bico as aliñas ledas, que xa non voan ... ¡Ai, naiciña querida!, ¡ai, miña xoia ... ! No teu currunchoquedo contigo. Sen ti voar non quero namentres vivo ... Daránno-las aliñas, nai adorada, cando ó fin do desterro brille a Alborada ..., que amostraranos que amostraranos o seu froito beneito: do Sol o encanto ... ROMÁN PEDRElRA ANCOCHEA La Región (Ourense), 28 de outubro de 1993. Vid: http://boards2.melodysoft.com/vilamartin/gentes-de-vilamartio-araceli-ancochea-675.htmlhttp://www.santoangel.info/roman-pedreira-ancochea-presbitero/madre.htm

04 abril 2009

ELENA ESPINOSA MANGANA

Naceu en Ourense o 21 de marzo de 1960. É unha política española. Licenciada en Ciencias Económicas e Empresariais pola Universidade de Santiago de Compostela. En 1985 afiliouse ao PSG-PSOE, facéndose responsable, desde 1985 a 1988, da Zona de Urxente Reindustrialización de Vigo. Entre 1988 e 1996 ocupou o cargo de Presidenta da Autoridade Portuaria de Vigo. Tras a derrota do PSOE nas eleccións de 1996, traballou dous anos no Instituto Galego de Medicamento Técnico e incorporouse á empresa Rodman Polyships como Directora Financeira Administrativa. Desde maio de 2002 até xuño de 2004, foi Adxunta a Presidencia do Grupo Rodman. O 14 de marzo de 2004 celebráronse novas eleccións que deron a vitoria ao PSOE. En xuño de 2004 obtivo o nomeamento de Ministra de Agricultura, Pesca e Alimentación. A súa xestión á fronte do Ministerio fixo que o 14 de abril de 2008 fose nomeada Ministra de Medio Ambiente, Medio Rural e Mariño. O cambio de nome do Ministerio corresponde á fusión das carteiras de Medio Ambiente e Agricultura, así como das súas competencias en relación á VIII Lexislatura de España.

ELENA SALGADO MÉNDEZ

Naceu o 12 de maio de 1949. É Enxeñeira Industrial nas especialidades de Técnicas Enerxéticas e Organización Industrial pola Universidade Politécnica de Madrid, licenciada en Ciencias Económicas na especialidade de Estrutura Económica pola Universidade Complutense de Madrid e Máster en Métodos Cuantitativos de Xestión pola Escola de Organización Industrial. Foi Directora do Departamento de Estudos no Instituto da Pequena e Mediana Empresa do Ministerio de Industria (1982-1984), Directora Xeral de Custos de Persoal e Pensións Públicas do Ministerio de Economía e Facenda (1985-1991) e Secretaria Xeral de Comunicacións do Ministerio de Obras Públicas, Transportes e Medio Ambiente (1991-1996). Ademais, foi Directora de Lenci Consulting (1997-2002), Conselleira Delegada de Vallermoso Telecom (2002-2003), Presidenta de 11811 Nova Información Telefónica (filial de Telegate AG) durante 2003 e membro do Consello de Administración de Abertis Telecom (2004). Formou parte dos gobernos de Felipe González entre 1982 e 1996, como Directora do Departamento de Estudos no Instituto da Pequena e Mediana Empresa do Ministerio de Industria (1982-1984), Directora Xeral de Custos de Persoal e Pensións Públicas do Ministerio de Economía e Facenda (1985-1991) e Secretaria Xeral de Comunicacións do Ministerio de Obras Públicas, Transportes e Medio Ambiente (1991-1996). Tras a derrota socialista en 1996, pasou á empresa privada, traballando en varias empresas do sector das telecomunicacións. Nomeada Ministra de Sanidade e Consumo por José Luís Rodríguez Zapatero. A súa medida máis significativa foi a lei antitabaco que entrou en vigor en España o 1 de xaneiro de 2006. Ese ano aspirou, sen éxito, a presidir a Organización Mundial da Saúde, chegando á última fase, con outros catro candidatos, na que se elixiu finalmente a Margaret Chan (8 de novembro de 2006). Elena Salgado é Ministra de Administracións Públicas desde o 6 de xullo de 2007 e o 9 de marzo de 2008 encabezou as listas do Partido Socialista de Cantabria ás Eleccións Xerais. O 12 de abril de 2008 foi confirmada como Ministra de Administracións Públicas para a IX Lexislatura.
A partir do 7 de abril de 2009 foi nomeada Ministra de Economía e Segunda Vicepresidenta do Goberno.

ELENA FERNÁNDEZ FERREIRO LÓPEZ DE OCHOA

Elena Fernández Ferreiro López de Ochoa naceu en Ourense o 24 de setembro de 1958. Psicóloga de profesión, foi autora de estudos sobre a esquizofrenia e o alzheimer. Iniciouse na práctica clínica moi cedo, cando tiña 18 anos. Manuel Cabaleiro, amigo dos seus pais, levábaa a pasar os veráns ao psiquiátrico de Toen, en Ourense. Desde 1980 até 1999 foi profesora titular de Psicopatología na Universidade Complutense. Realizou, entre 1984 e 1986, traballos de investigación en esquizofrenia na Universidade de Los Ángeles (California) e na Universidade de Chicago. De 1992 a 1993 foi "visiting scholar" na Universidade de Cambridge, centrada no estudo de alzheimer. Ademais, desde 1990 e por catro anos, traballou en medios de comunicación, sendo na televisión onde se fixo famosa. Chamoulla "a doutora do sexo", xa que foi a primeira en falar sobre este tema con total liberdade e cos termos adecuados. Durante nove anos (desde 1990 até 1999) colaborou co diario O País e, de forma esporádica, co Mundo. Entre 1999 e 2000 foi profesora emérita do King's College de Londres. En 1996 casou con Norman Foster, un recoñecido arquitecto británico a nivel mundial, ela tamén estivera casada, co escritor Luís Racionero, de quen se separou en 1994, despois de tres anos de matrimonio. Abandonou o seu labor académico e fundou a editorial Ivory Press, a cal se especializa en libros de artista dirixidos a museos e coleccionistas. En 2005 inicia a publicación de C International Photo Magazine, bianual, global e dedicada á fotografía contemporánea. Na actualidade, Elena colabora con publicacións relacionadas con arte contemporáneo e é membro de varios comités internacionais, como: Art&Auction, Latino-American Committee Tate, entre otros.