Etiquetas

26 mayo 2015

ANA SÁNCHEZ

Ana Sánchez era natural de Ourense,  filla do libreiro Alonso Sánchez e de Francisca Ramos. Ana Sánchez tiña unha irmá, chamada María, que casou en 1592 co ensamblador Pedro Brunes, natural de Flandes. Na carta de dote desta última, establecíase que os cónxuxes vivirían un ano cos pais dela, baixo a condición de que o que María gañase durante ese ano no oficio e arte de libreiro, ou en calquera outro, fose para os seus pais.

Por outra banda, Ana Sánchez, casou cun colega de seu pai, o libreiro Domingo Gómez, tal e como era habitual entre os artesáns e mercadores. En 1609 Ana xa estaba viúva, mais continuaba co negocio familiar ata que esta morreu no ano 1610. No reconto dos seus bens e da librería rexistráronse 195 obras permiten retratar o gusto da clientela ourensá: obras relixiosas como misais, breviarios ou vidas de santos, obras de autores clásicos como Aristóteles, Virxilio, Cicerón, Tito Livio, Ovidio, Xuvenal e Esopo, de autores contemporá- neos como Frei Luís de Granada ou libros de xurisprudencia, de cirurxía e de ensinar a ler e escribir. Ao mesmo tempo, tamén deixou gravados en madeira, estampas, impresos de poderes, “paulinas” e cartas de pago, así como papel en branco e tres peles de pergamiño e instrumentos do oficio de encadernador.
Vid: García Fernández, Miguel, "Alfabetización, autoría e produción impresa. Unha aproximación en feminino á cultura letrada da Galicia Moderna", Cuadernos de Estudios Gallegos, LIX Núm. 125 (enero-diciembre 2012), pp. 216-217.

16 mayo 2015

ÁNGELES GÓMEZ VILA

Naceu o 31 de xaneiro de 1916 en Baños de Molgas. Era filla dun industrial. Despois de cursar estudos de bacharelato accede á Universidade de Santiago en 1939 para estudar Farmacia, estudos que realiza de forma oficial.
Licénciase en 1947.

08 mayo 2015

ELVIRITA CUEVILLAS


Coñecida era por Elvirita, muller elegante, sorrinte e tenra da nosa cidade. Elvira Cuevillas levaba o apelido dun ilustre ourensán pero ela soubo gañarse o aprezo e a admiración de moitos. Mestra de profesión, muller adiantada ao seu tempo, muller que arrincou panexíricos por parte de numerosos ourensáns.
E se mo permiten, as palabras que lle dedicou Alfonso Vázquez Monxardín na Rexión, son moi bonitas e gústame reproducidas aquí pois a través delas achegámonos a esta dona ourensán de cabelo albo:



Titúlao así:                       ELVIRA CUEVILLAS, A MOZA MÁIS NOVA
De Alfonso Vázquez Monxardín
(Publicado en La Región 1-5-2013)

"Elvira Cuevillas, esa moza elegante, coqueta, culta, afable, de cabelo curto e inmaculadamente branco, que se entretiña en espallar pola cidade adiante sorrisas amables sempre, e xuízos críticos cando cumpría, acababa de emprender a viaxe defintiva. Seguramente, seu pai, Florentino, o eixo histórico da xeración Nós, fondamente católico e de misa diaria ?algo que non deu inculcado en Elvira, esta filla tamén doutros tempos e doutras ideas- aseguraría que estaría no ceo. E se cadra si. Pero en calquera caso, o lugar onde estea ela será mellor, máis divertido, que antes da súa presenza.

Elvira, filla de don Floro e dona Julia, a maior das tres irmás, Julia e Milagros as outras, pasaba xa dos noventa, pero tiña que dar a volta para que non pensases que era unha nena moderna, cos seus vestidos, os seus colares, os seus pendentes, o seu sorriso.

Elvira formara parte desas mozas transgresoras de cando ninguén o era, que un día dos anos sesenta marchou por Europa, a Holanda de partida creo, pero tamén a outros sitios, exercendo de mestra de nenos, e cun mozo, José Luís o Pitolas, primo de meu pai, para escándalo da cidade conservadora. Ela, de broma, sempre me recordaba que eramos case parentes. O Pitolas non foi o único pero se cadra foi o seu grande amor.

Nos últimos anos viviu de acabalo entre o Sanxenxo tranquilo de contratemporada o relax da natureza- e o Ourense matricial e dos encontros activos coas amigas e amigos de varias xeracións

Lembro as súas bágoas na rúa e como se tivo que sentar nunha terraza da rúa da Paz o día que lle dixen que Marcos Valcárcel acababa de morrer. Vitalista apaixonada da cultura, sempre presente nas Xornadas da Filosofía de Pontevedra, nas conferencias e concertos que había na cidade, escoitando aos escritores, amigos, participando nos clubes de lectura, de cine case diario?

Faláballes antes de amigos de varias xeracións. Permítanme que lles conte unha anécdota que me relataba emocionado hai meses o amigo Xosé María Eguileta, motero, arqueólogo municipal, cuevillista apaixonado de don Floro, e da boa xente da Fundación Vicente Risco que tanto a mimaron. Pois contábame que un día, hai un par de anos, Elvira díxolle que lle gustaban as motos grandes. E que nunca fora nunha tan chula como a del. Despois de pensalo un pouco, e como Elvira estaba rufa, Eguileta deixoulle un casco, unha chupa de coiro e á mañá seguinte foron almorzar a Soutelo de Montes. Seica disfrutou como unha nena. Seguramente porque tivo a sorte e a sabiduría de nunca deixar de selo de todo. 

Elvira Cuevillas, Sit tibi terra levis. Que a terra che sexa leve. Por aquí, desde logo, ímoste botar de menos."


Preciosas palabras as que lle dedica Alfonso V.Monxardín, sen dúbida, non puiden remediar poñelas aquí.

Vid: La Región

25 abril 2015

MARÍA LUÍSA ZARAUZA Y ANDINA

Era a filla de María Andina y Pérez-Vizcaíno e de N. Zarauza. María Luísa casou co marqués de Alta Gracia, Don Antonio Alés y Reinlen, que nacera en Madrid pero que  veu a Ourense como arquitecto.  Foi nomeado presidente da Deputación de Ourense o 29 de agosto de 1959. Permaneceu no cargo até abril de 1970. Foi presidente do Consello de Administración da Caixa de Aforros Provincial de Ourense (1959-1970). Foi procurador en Cortes (1959-1970) en representación da Deputación de Ourense. Como arquitecto construíu o edificio A Torre de Ourense (1961). Recibiu a Gran Cruz de la Orden del Mérito civil en 1970.
María Luísa, Marquesa de Alta Gracia, foi a que patrocinou a publicación de Canciones Gallegas con 34 poemas musicados e cantados e que lle foi dedicado ao crítico ourensán Antonio Fernández Cid. O estreno foi o día 26 de xullo de 1958 con motivo da inauguración do Conservatorio de Música de Ourense.
Vid: CABAÑAS ALAMÁN, F. , Antón García Abril. Sonidos en libertad,  Ediciones del ICCMU, Madrid, 1993, p. 56.
Xenealoxía
Wikipedia Antonio Alés

19 abril 2015

MARÍA DEL CARMEN RODRÍGUEZ BARROS

María del Carmen, tal como ela conta,  naceu en Ribadavia. Viaxa por Europa e vivirá en París durante 17 anos onde estuda Ortografía francesa e Auxiliar de Clínica. Regresa a Madrid e traballa como enfermeira. Por motivos de enfermidade prexubílase e pode dedicarse por enteiro á súa paixón que é a literatura e en concreto á poesía.
Publicou o libro "Errores del destino"baseado nun relato dunha historia real onde conta as vicisitudes dunha muller valiente e adiantada ao seu tempo.

Vid: Editorial Círculo Rojo

02 abril 2015

JOAQUINA RODRÍGUEZ CAMINERO

Joaquina Rodríguez Caminero naceu en Ourense no ano 1911 e era filla dun comerciante ourensán. Aos 11 anos, en 1922, inscríbese no Instituto Provincial de Ourense  (Ourense, 1911), onde realiza os seis cursos o primeiro pola opción libre os outros cinco pola opción oficial. Obtén unhas excelentes cualificacións, cunha media de notable alto. Adquire a titulación de bachiller en 1928 e solicita o Certificado para a Universidade de Santiago. En Santiago matricúlase, en 1929, na facultade de Filosofía e Letras. Realiza en Santiago catro cursos pola opción oficial obtendo unhas moi boas cualificacións cunha media de notable alto. En 1933 trasládase a Madrid e é bolseira na Residencia de Señoritas de Madrid.
Estamos ante unha muller con inquedanzas profesionais e unha máis das nosas pioneiras. Joaquina era irmá de Pilar Rodríguez Caminero que tamén se contempla neste blog.
Vid: Cid Galante, Rosa María, Muller e educación en Ourense (1900-1930), tese inédita. Cid Galante, Rosa María, As primeiras ourensás ante o reto da educación universitaria (1900-1940) (II) Minius: Revista do Departamento de Historia, Arte e Xeografía, ISSN 1131-5989, Nº 12, 2004, pags. 73-102. As primeiras ourensás ante o reto de educación universitaria (1900-1930) (I) Minius: Revista do Departamento de Historia, Arte e Xeografía, ISSN 1131-5989, Nº 11, 2003, pags. 139-156
Vid: http://www.culturagalega.org/album/detalle.php?id=211

16 marzo 2015

ANGUSTIAS LOSADA VILLAMARÍN

Dona Angustias naceu no pobo de Toén no ano 1919. Aos 20 anos, é dicir, no ano 1939, matricúlase na carreira de Farmacia en Santiago. Figura matriculada ata 1946 de forma oficial e logra licenciarse.
De novo estamos ante unha muller pioneira e, aínda que non temos máis datos sobre ela, é conveniente que figure no blog polo feito de seguir a senda doutras mulleres anteriores que emprenderon os estudos na universidade e tamén ela abriría o paso a outras conxéneres.
Vid: Cid Galante, Rosa, Muller e educación en Ourense 1900-1930. Tese de doutoramento.

11 marzo 2015

RAFAELA RODRÍGUEZ PLACER

De novo ante unha universitaria pioneira. Rafaela Rodríguez Placer, filla de Rosa Placer. Rafaela matriculouse na Facultade de Farmacia de Madrid no ano 1889-1890. Non rematou os estudos, pero ese abandono nin significou que ela seguise formándose. Formouse como Mestra e formouse como profesora de Métodos y procedimientos para la enseñanza de los ciegos". Exerceu como profesora no Colexio Nacional de Xordomudos e cegos de Madrid. 





Publicou varios libros: Apuntes sobre pedagogía especial de ciegos.
Publicou varios artigos en La correspondencia de España como "El ciego callejero" "El ciego instruído" "Pobrecitos ciegos. La enseñanza en China", etc. Son publicacións de 1897.

Vid: El Eco de Santiago : diario independiente Año II Número 318 - 1897 Enero 09

Flecha, Consuelo: Las primeras universitarias en España, 1872-1910, Narcea, Madrid, p. 134.



01 marzo 2015

ILUSTRACIÓN PORTADA REVISTA ESFERA



Hoxe achego nesta entrada unha belísima ilustración da revista cultural Esfera en cuxa portada do número 190 publicada en agosto do ano 1917 hai unha ilustración da imaxe dunha muller vestida cun traxe de época e que se identifica con Orense. A muller vai vestida cunha saia tipo basquiña, mandil, dengue con abalorios, pano cubrindo a cabeza. É unha ilustración lindisima e encomiable para unha revista de tirada nacional.

16 febrero 2015

EDELMIRA ÁLVAREZ O´FARRIL

Temos ocasión de mencionar hoxe no blog a unha das  fillas dun grande empresario ourensán, de recoñecido prestixio e amante da súa terra.  Edelmira Álvarez O´Farril naceu en Santa Clara, Cuba.  Nos expedientes académicos do Instituto Provincial consta que se matriculou no ano 1913. Estudou durante dous cursos acadando unhas boas cualificacións. Logo trasladouse á Escola Normal de Mestras de León.
O seu pai era Manuel Álvarez, emigrante ourensán a Cuba quen fundou no barrio de Vigo de Casablanca os talleres de decoración de porcelana converténdose nun complexo industrial na parroquia de Cabral con expansión dentro e fóra de Galicia . Era irmá de Moisés Álvarez O´Farril quen en 1941 gobernou o grupo de empresas Álvarez (GEA) herdados do pai e a estrutura chegou a ter nove divisións: Santa Clara (porcelana), Casablanca y Vanosa (vidrio), Royal China, Moahsa, Pontesa e Ibero-Tanagra (loza), Manesa (refractarios) y Cromolito (calcomanías cerámicas); todas en Vigo excepto Pontesa en Soutomaior e Ibero-Tanagra, en Santander.
Vid: Cid Galante, Rosa María, Muller e educación en Ourense 1900-1930, Tese de Doutoramento, publicada polo Servizo de Normalización Lingüística da Universidade de Vigo, versión CD.
Sobre a traxectoria da empresa vid: http://elpais.com/diario/2010/02/24/galicia/1267010304_850215.html

30 enero 2015

MARÍA JESÚS MARTÍNEZ-RISCO

É unha satisfacción introducir no blog a mulleres emprendedoras e cultas como é o caso de María Jesús Martínez Risco. Unha entrevista feita por Olivia Rodríguez González da Universidade de A Coruña e publicada na Revista Madrygal fai un achegamento moi humano e tenro á María Jesús e á súa familia.
María Jesús é unha das fillas do noso intelectual Vicente Risco. Naceu en 1933, pouco despois do regreso de Alemaña de Vicente Risco.  Estudou  ata os dez anos en Sor Sabina, que era como se chamaba naquela época ao colexio de “Las Hijas de La Caridad”. Logo fixo o Bacharelato nas Carmelitas. Posteriormente sacou o título de mestra e despois estudou para Administrativa de Educación Nacional en Oviedo e Madrid. Na actualidade reside en Granada onde foi profesora de inglés no Instituto Angel Ganivet. Na entrevista que reseño a continuación poden ler as súas lembranzas familiares. Unha bonita entrevista onde se fai un achegamento á figura de Vicente Risco.
Vid: Madrygal, 2011, 14 163-171
Foto extraída do artigo publicado por Olivia Rodríguez.

02 enero 2015

DOLORES SANTAMARINA VALCÁRCEL

Naceu en 1834. Era irmá de Don Ramón Santamarina Valcárcel, pai de Angelita Varela, máis coñecida por Marquesa de Atalaya-Bermeja,  polo tanto Dolores era a tía de Angelita Varela. Pertencía a unha familia de gran abolengo en Ourense máis non por iso se librou de certos sufrimentos. Estamos a referirnos a que esta familia tivo que pasar polo suicidio do seu pai, José García Santamaría Varela, na Torre de Hércules onde se pegou un tiro diante do seu fillo Ramón. O motivo foi a denuncia que fixo a sogra deste, Teresa Varela Rubio Valcárcel, ante o Capitán General de la Guardia de Corps, polas aventuras amorosas de Don José García na Corte. Pasado ese trance luctuoso, tres anos despois falece a súa nai. Os irmáns son separados e Dolores foi enviada onde os seus avós. Casou con Antonio Varela e cando o seu irmán Ramón enviudou de Ana Alduncín e decide marchar a Arxentina, deixa os seus fillos ao cargo de Dolores quen os criará coma se fosen dela, especialmente a Angelita.
Dolores morre no ano 1922 e dela queda un interesante monumento no grandioso complexo de Santo Angel, que mandara construír a súa sobriña. Dona Dolores supervisou os traballos do seu propio monumento funerario. Á súa morte Francisco Asorey esculpiu o seu inseparable canciño pequinés aos pés do túmulo sepulcral desta: o seu pequeno compañeiro, que logo de ser inhumada na cripta, o persoal do servizo atopárono morto na alcoba onde falecera dona Dolores.

25 diciembre 2014

MERES BARREIRA


Naceu en Ourense e reside en A Coruña. Meres Barreira é pintora de vocación e acuarelista por definición, xa que en canto descobre esta técnica, atopa o seu medio de expresión idóneo. Segundo as súas propias palabras, "a acuarela é a pintura do espírito", chea de matices e de posibilidades, perfecta para plasmar o universo interior da artista. Fórmase coa pintora Fina Mantiñán, que comezou a súa traxectoria artística en París, e é ela quen anima a Meres Barreira a probar a técnica na que atopa o seu medio perfecto de expresión: a acuarela.
Así, tanto nas súas series abstractas como nas escenas figurativas, Meres expresa emocións profundas, sen ningún tipo de máscara e cunha sinceridade absoluta, pintando tal e como ela é ou sente nese momento.
Ademais, afástase conscientemente do academicismo e opta pola experimentación, un feito que a mantén traballando a diario no seu estudo. Esta faceta pódese ver, principalmente, nas súas abstraccións, pola maneira innovadora de tratar a acuarela, o uso de técnicas mixtas ou a propia elección do papel (por exemplo, acuarela sobre papel negro).
Varias das acuarelas de Meres Barreira foron seleccionadas en dúas edicións do Premio Internacional de Pintura Xulio Quesada. Tamén expuxo as súas obras en galerías e museos fóra das nosas fronteiras, en Francia (Premio Médaille da Ville en 2009) e en diferentes cidades europeas, como Bruxelas e Múnic.
Meres Barreira

24 diciembre 2014

VALERIA DOMÍNGUEZ

Valeira, nacida en Ourense no ano 1979, é filla do emprensario e emprendedor innovador ourensán Adolfo Domínguez, pero resaltámola non blog polos méritos profesionais que Valeria ten. Estudou en Canadá e licenciouse en Enxeñería Robótica na Universidade de Queens. Domina o francés, alemán, inglés e traballou en Estados Unidos onde creou unha empresa de ventas de casas por internet. Na actualidade é a directora de e-commerce de Adolfo Domínguez, sen dúbida, unha grande emprendedora.

13 diciembre 2014

LUCÍA SUEIRO (CH SUEIRO)

Lucía Sueiro é unha pintora galega nada en Ourense en 1954, fai Belas Artes en San Fernando (Madrid), e realiza exposicións  individuais e colectivas por España e parte de Europa.  Na actualidade reside en Vigo onde ten unha Galería de Arte (Galería Conde Sueiro) na que está exposta a súa obra de maneira permanente xunto con exposicións doutros pintores. Tamén expón obras das súas fillas Mónica e Vanessa.
Admira a pintores como Magritte, Caravaggio e Botticelli. 
O estilo que máis lle atrae é o surrealista e tamén a abstacción. As súas pintures teñen forte colorido o que imprime entusiasmo. O debuxo chega a ser moi detallado e preciosista e noutros casos déixase levar polas fortes pinceladas sen debuxo previo.

23 noviembre 2014

CLAUDIA GÓMEZ FERNÁNDEZ

Nacida en Ourense no ano 1958. Claudia é unha pintora autodidacta algo que lle confire personalidade e liberdade á hora de pintar. Non obstante  séntese inspirada por Kandinsky e o gótico e mestres de Renacemento. O seu éxito está en crear traballos emocionais. O seu aceite e os acrílicos sutilmente expresan os cambios que as persoas experimentamos. As cores serven para  reflectir expresividade e emocións.
Estivo un tempo en Nova York e actualmente reside en Madrid onde levou a cabo importantes exposicións: "Un puente de color entre dos mundos" "Esencia de la abstración".

Vid: http://www.agora-gallery.com/jap/artistpage/Claudia_Gomez.aspx
http://pinturaytradicion.blogspot.com.es/

07 noviembre 2014

YOLANDA LÓPEZ LÓPEZ

Digna de mención neste blog é Yolanda López López que presenta un suntuoso currículo. Yolanda, muller polifacética, naceu en Ourense en 1976. 
É funcionaria de carreira na Administración de Xustiza (Fiscalía de Madrid). Licenciada en Filoloxía inglesa, técnica en turismo, tradutora literaria (Shakespeare, Plath, Brönte, Whitman, etc) e pintora pola Deputación de Ourense e polo Centro Dotacional de Arganzuela de Madrid, adicouse ao ensino medio e universitario.
Realizou o DEA, o doutoramento e a tesiña de licenciatura sobre a identidade individual e colectiva na obra da escritora sureña Eudora Welty. Foi investigadora nas universidades da USC,  A Coruña, Castilla-La Mancha, Birmingham –UK-, Virginia e Mississippi–USA- e no Centro Ramón Piñeiro, onde colaborou con diferentes ponencias e artigos de ensaio.
É autora dos poemarios individuais premiados Verdugos impolutos (Concello de Rábade, 2005), Obertura sen heroe (Follas Novas, 2006), Grietas (Visión Libros, Madrid, 2012), Temblor fiero (Lastura, Madrid, 2013), Moralla (Follas Novas, 2013) e Tántalo (Xunta de Galicia e Concello de Negreira, 2014). Nos vindeiros anos saíran do prelo poemarios seus na prestixiosa editorial madrileña Huerga & Fierro.
Galardoada con premios literarios en Galicia e o resto da península, Suso Vaamonde, Rosalía de Castro de Cornellá en dúas ocasións, Aurelio Aguirre, Antón Tovar, Xosé Neira Vilas, Fundacion CEPAIM para a solidaridade, mención de honra do Manuel Oreste Rodríguez, I Premio Manuel María da Casa de Galicia de Guipúzcoa, accesit do Picapedreros da revista La Oca Loca, ou o Manuel López Ardeiro, textos da súa autoría aparecen nos libros colectivos Ás aforas do soño (Casa da Gramática, 2005), Homenaxe dos poetas galegos a F. G. Lorca (Xerais, 2006), Catálogo Rede Natura de ADEGA (Xunta,2007), Implícate na palabra: Poetas galegas e tamiles (Implicadas/os no desenvolvemento, Galaxia, 2007), Uxío Novoneyra: A emoción da terra (AELG, 2007), Letras novas (AELG, 2008),  Filografía (Lastura, 2013),  Angrois (Xacobeo, 2014), Poekas: De Vallecas al verso (Lastura, 2014) e O soño galego de Julio Cortázar e (Linteo, 2014).
Publicou poemas, relatos e artigos de opinión en xornais e revistas literarias (Boletín literario da USC, La voz de Galicia, La Región, Galicia Hoxe, Xistral, Dorna, A xanela, Saudade, Lúa nova, Madrygal).
Colaborou no equipo de traballo do manual Niveis de Competencia en Lingua Galega (Xunta, 2006).
Forma parte do programa de recitais Poesía Nova da Comunidade de Madrid. Participou en recitais benéficos e en homenaxes a intelectuais. Impartiu obradoiros literarios e foi membro xurado de certames para mozos. Participou en espectáculos de poesía, pintura, fotografía, música e danza oriental.

Forma parte dos grupos literarios Bilbao e Poekas de Vallecas de Madrid.

31 octubre 2014

DORITA SAAVEDRA

Dorita Saavedra naceu en Ourense pero pouco máis sabemos da súa biografía. Rafael Salgado menciónaa no seu estupendo blog Ourense no tempo e agardo que entre os dous descubramos máis desta artista, da que aínda se sabe pouco. E é que a vida do espectáculo facía que as artistas residisen en diversos lugares e por tempadas. De momento, dicir, que a súa maior parte transcurriu en A Coruña onde actuaba  no Teatro Paris e tamén no teatro Jofre de Ferrol nos anos centrais da segunda década do século XX. Dorita, como cupletista, interpretaba cancións de asunto lixeiro (de aí que se lle denominara a estas mulleres calzonetistas) e  cambiaba frecuentemente de vestiario (de aí a denominación de transformación). A maioría das cupletistas da época facíanse publicidade nas revistas culturais indicando que eran calzonetistas a transformación para seren contratadas nos cafés e teatros.
Vid: Eco Artístico, Madrid, 15 diciembre, 1914. Biblioteca Nacional. (Foto)
Ourense no tempo

30 octubre 2014

MERCEDES BAIGET ÁLVAREZ

Naceu en Ourense no ano 1911 no seu dunha familia de nivel económico acomodado. Realizados os estudos primarios, matricúlase no Instituto Provincial no ano 1923 cando tiña 12 anos. Realizará os seis cursos, o primeiro pola opción libre e os cinco restantes por oficial. As cualificacións que obtivo foron brillantes entre notables e sobresalientes. Adquire o título de bacharelato e logo trasládase á Normal de Ourense rematando os estudos. Continuou formándose e figura realizando os cursos 7º e 8º para especializarse en Ciencias. Ditos cursos realizáronse na Escola Normal de Ourense  en 1967.
Para a realización destes cursos debían reunir unha serie de requisitos. Na imaxe que se acompaña pode verse a convocatoria.
Vid: Tese inédita. Cid Galante, R. e Benso Calvo, C., “Los expedientes de las estudiantes de bachillerato: una fuente básica para el estudio del alumnado femenino de los institutos. Ourense como ejemplo (1900-1930)” Historia de la Educación, 26, 2007, pp. 437-470



19 octubre 2014

MARÍA ASUNCIÓN BONET CORREA

Era pintora que asinou os seus cadros como "Choncha Bonet". Naceu na Coruña o 22 de Abril de 1922 na Praza de Pontevedra na casa dos seus pais o Comandante de Intendencia Militar e pintor por afección D. José Bonet Peñalver e de Asunción Correa Calderón escritora e nai de familia proveniente dunha tradicional familia galega de hijosdalgos lucenses que probaron nobreza en 1507 en Lugo, Galicia. Por parte do seu pai era neta do gobernador militar de Ourense e Coronel da Garda Civil, D. José Bonet Portell .
Choncha, autodidacta, aprendeu de nena vendo pintar ao seu pai. O brillante exemplo do pai de Choncha, José Bonet Peñalver, que nos seus momentos libres pintaba cadros ao estilo da época, impresionistas, e outras veces clásicos copiando obras do Museo do Prado, demostran a fonda madurez como pintor á que chegara e que impulsou con máis forza aínda a vontade e imaxinación de Choncha a seguir os seus pasos na pintura. 
Na súa mocidade, Choncha coñeceu moitos lugares de Galicia. Primeiro foi A Coruña, despois Lugo, veraneou xunto aos seus pais en Foz, visitou a familiares, como era o caso das súas curmás no pazo de Reza nos arredores de Ourense, participando nas festas da vendima do mesmo. Ao final coñeceu Pontevedra viaxando a Panxón e Baiona. A súa curmá Ana María Deza Bonet fué a súa compañeira de xogos nos días felices da nenez en Reza.
Asunción Bonet expuxo por primeira vez no ano 1954 no Círculo de Belas Artes de Lugo, onde obtivo unha mención honorífica na exposición para artistas noveis. En 1958 desprázase a Roma a casa do seu irmán Pepe e logo con el viviría en Roma para pintar os seus primeiros cadros da súa serie romana. Alí atopou unha luz que reflectiu nos seus cadros e que contrasta radicalmente cos galegos. Á súa volta en 1959, fanse eco das súas obras J. Antón no xornal O Progreso, Amadeo Varela en La Voz de Galicia e Federico Carlos Gasalla na Noite. Empezan entón frutíferos anos de intensa produción artística. Choncha non para de viaxar e pintar. Non hai recuncho pintoresco de Galicia que non visite e retrate. Empeza a facer regularmente exposicións en galerías de arte e moitísimas familias especialmente da Coruña adquiren as súas paisaxes, carruseis, palcos de música, procesións e até festas no Parque do Recheo (Xardíns de Méndez Núñez), concertos (como o do ao aire libre en Pontevedra ou na Coruña), etc. Pronto a descubriron os críticos de arte e os vellos mestres como Vázquez Díaz que a eloxiou ao ver a súa exposición no Círculo de Belas Artes de Madrid. Pero quizais o seu eloxio máis honesto foi o do Marqués de Lozoya. Tamén viaxou máis dunha vez a París onde admirou os artistas impresionistas e frutificou unha das súas mellores etapas como pintora. Fixo cadros do Barrio Latino, do Montmartre coa basílica do Sacré Coeur, de escenas de rúas pintorescas e dentro dun estilo moi depurado e áxil á vez. Seguiron outras etapas que coa madurez gañaron en detalles e desenvolvendo un estilo semellante ao naif pero sempre moi persoal e inxenuo. Fixo exposicións cada certo tempo en Madrid e na Coruña, sendo a exposición de setembro de 1993 nos salóns do concello da Coruña  a época de máximo esplendor dentro da súa carreira artística.  Envorcouse en cadros que reflectían o relixioso do seu Galicia natal aínda que tamén produciu mariñas, paisaxes, festas, carruseis, palcos de música e até entroidos. As súas características máscaras de Verín retratando o entroido ourensán, achegábaa moito ao seu admirado Gutiérrrez Solaina. Tamén fixo un cadro do mítico café Xixón de Madrid aínda que baleiro de intelectuais e cheo dun pobo alegre e desenfadado.

Así pois, e resumindo podemos dicir que despois da primeira etapa galaica vai a Madrid, logo Roma, ambos cunha gama de cores nova e máis luminosa, Choncha domina as masas, retrata sen medo a grupos de persoas. A continuación París que alcanza unha soltura total no impresionismo e pálpase que estudou a Manet, Monet e Van Gogh aos que admira na súa obra. Posteriormente vén unha longa etapa galega con cadros intercalados de Madrid que evocan un xiro cara a un maior detalle e unha paleta aínda máis colorida achegándose moito a un estilo naif pero sen selo, xa que os trazos impresionistas non os perde nunca, e alcanza algo así como un ingenuismo personalísimo.